از 27 فوریه تا 15 مارس، طالبان مسئولیت 15 حمله هواپیماهای بدون سرنشین در استان خیبر پختونخوا و سایر نقاط پاکستان، از جمله آنچه را که حمله به کمپ حمزه در فیض آباد توصیف کرد، بر عهده گرفت. وزارت دفاع طالبان در بیانیههای خود گفته است که این حملات مواضع نظامی پاکستان را در راولپندی، فیض آباد، ابوت آباد، کوهات، نوشهره، سوابی، جمرود، ولسوالی مهمند، میرانشاه، سپینوام در وزیرستان شمالی و کویته در بلوچستان هدف قرار داده است.
تشدید تنش های گزارش شده به دنبال اظهارات ملا یعقوب وزیر دفاع طالبان در 8 مارس بود که هشدار داد “اگر کابل ناامن شود، اسلام آباد ناامن خواهد شد و اگر کابل مورد حمله قرار گیرد، اسلام آباد مورد حمله قرار خواهد گرفت.”
پاکستان برخی حوادث پهپاد را پذیرفت و گفت که چندین پهپاد را سرنگون کرده است. بر اساس گزارش رسانه ها، جنگنده های پاکستانی سپس حملات مکرری را بر مواضع نظامی طالبان در کابل، قندهار، پکتیا و خوست انجام دادند. این سازمان گفت که مرگبارترین حمله به مرکز توانبخشی امید در کابل رخ داده است.
آیا پهپادها سلاح جدیدی برای طالبان هستند؟
گزارش افغانستان اینترنشنال نشان می دهد که طالبان از سال 2020 از هواپیماهای بدون سرنشین استفاده کرده است.
پیش از آن، استودیوی العماره طالبان عمدتاً از هواپیماهای بدون سرنشین برای فیلمبرداری از عملیات و تولید فیلم های تبلیغاتی استفاده می کرد. بر اساس این گزارش، پس از آنکه ستیزه جویان در موصل عراق و جاهای دیگر نشان دادند که چگونه پهپادهای تجاری را می توان به مواد منفجره مجهز کرد، طالبان شروع به استفاده از آنها در جنگ کردند.
این گروه ابتدا از هواپیماهای بدون سرنشین تجاری، از جمله DJI Matrice 210، در حملات به نیروهای امنیتی افغان در ولایات پکتیا، قندوز، بلخ، فاریاب، تخار و لوگر استفاده کرد و بعداً استفاده از آنها را به کشتارهای هدفمند گسترش داد.
به تاریخ 7 نوامبر 2020، یک هواپیمای بدون سرنشین طالبان یک نارنجک دستی را بر یک پاسگاه امنیتی افغانستان در ولایت لوگر پرتاب کرد و دو افسر پلیس را زخمی کرد. یک هفته قبل یک حمله هواپیمای بدون سرنشین دیگر یک پاسگاه پولیس را در ولسوالی چرخ هدف قرار داد. در 24 نوامبر 2020، ضیا سراج، رئیس وقت ریاست امنیت ملی به پارلمان افغانستان گفت که طالبان با هواپیماهای بدون سرنشین کوچک خریداری شده در بازار آزاد به نیروهای دولتی حمله می کنند.
تا 15 ژانویه 2021، دو هواپیمای بدون سرنشین طالبان به فرودگاه قول اردوی 217 پامیر ارتش افغانستان در قندوز حمله کردند و یک هلیکوپتر را آسیب رساندند. طالبان پیش از این والی این ولایت را هدف قرار داده بودند که در نتیجه هشت محافظ آن زخمی شدند.
در 8 مارس 2021، یک پهپاد تجاری سفید رنگ حامل دو گلوله خمپاره در منطقه کوت گرد قندوز سقوط کرد. در ماه می، طالبان از یک هواپیمای بدون سرنشین برای کشتن پیرام قل، نماینده سابق مجلس و فرمانده مقاومت محلی در تخار استفاده کردند. در ماه جولای، یک هواپیمای بدون سرنشین خانه عطامحمد نور والی پیشین بلخ را هدف قرار داد و چهار نفر را زخمی کرد.
به نظر میرسد که حملات اولیه نه تنها برای ایجاد تلفات بلکه برای ارعاب فرماندهان مخالف طالبان طراحی شدهاند که مرحله مهمی را در استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین به عنوان سلاح توسط این گروه نشان میدهد.
چگونه به نظر می رسد که طالبان از هواپیماهای بدون سرنشین علیه پاکستان استفاده می کنند؟
کندک 313 طالبان مرتبط با شبکه حقانی در جریان شورش ها به دلیل حملات انتحاری علیه نیروهای افغان و ناتو شناخته شد. به نظر می رسد این گروه اکنون به سمت هواپیماهای بدون سرنشین تهاجمی یک طرفه حرکت می کند که گاهی اوقات به عنوان پهپادهای “کامیکاز” توصیف می شود.
پس از تسلط طالبان در سال 2021، این گروه به برخی از هواپیماهای بدون سرنشین اسکن ایگل ساخت ایالات متحده دسترسی پیدا کرد. طول این هواپیما حدود 5.1 فوت (1.6 متر) با طول بال های 10.2 فوت (3.1 متر) بسته به نوع آن است و اساساً برای نظارت طراحی شده است.
تا جولای 2025، یک منبع طالبان به افغانستان اینترنشنال گفت که این گروه هنوز چندین پهپاد تجسسی به طول حدود 1 متر با یک روتور در دم دارد. مشخص نیست که آیا این هواپیماها فقط برای شناسایی استفاده می شدند یا می توانستند مواد منفجره را نیز حمل کنند.
ژنرال سابق افغان سامی سادات گفت که برخی از هواپیماهای بدون سرنشین طالبان منشأ چینی دارند و در اصل برای نیروهای امنیتی سابق افغانستان قبل از تغییر برای حمل مواد منفجره عرضه شده است.
با دسترسی محدود به موشک ها و هواپیماهای بال ثابت، و بازوی هوایی که هنوز عمدتاً بر روی هلیکوپتر متمرکز است، طالبان سرمایه گذاری زیادی در فناوری هواپیماهای بدون سرنشین انجام داده اند. به نظر می رسد اکثر پهپادهای مورد استفاده علیه اهداف شهری پاکستان، پهپادهای تهاجمی یک طرفه با طول بال های حدود 2 متر هستند که با طراحی های معمولی پهپادهای نظامی متفاوت است. در این گزارش آمده است که هیچ نشانه ای از پهپادهای اسکن ایگل برای حمل بمب در این حملات استفاده نشده است.
عملیات و مشخصات فنی
به گفته منابع، پهپادهای طالبان در نزدیکی خط دیورند از قندهار، ننگرهار، پکتیا و پکتیکا پرتاب می شوند و فاصله تا اهداف در کویته، پیشاور، اسلام آباد و وزیرستان را کاهش می دهند.
دیوید همبلینگ، تحلیلگر هواپیماهای بدون سرنشین مستقر در لندن و نویسنده کتاب Swarm Troopers: How Small Drones Will Will Wor the World، به افغانستان اینترنشنال گفت که به نظر می رسد هواپیماهای بدون سرنشین طالبان به صورت محلی مونتاژ می شوند و احتمالاً از ساخت چین یا سایر قطعات وارداتی استفاده می کنند. او گفت که آنها شبیه شاهد-101 ایران هستند، هرچند در مقیاس کوچکتر.
گزارش شده است که شاهد-101 از پهپادهای کنونی طالبان برد و قدرت تخریب بیشتری دارد. همبلینگ گفت که هواپیماهای طالبان از بالهای مرکب، احتمالاً فیبر کربن و موتورهای پیستونی معمولی پهپادهای کوچک استفاده میکنند. این مواد به سبک بودن هواپیما و حفظ استحکام ساختاری و پایداری پرواز کمک می کنند.
تخمین زده می شود که محموله پهپادها تقریباً 5 کیلوگرم (11 پوند) است، با کلاهک هایی که می توانند بر منطقه ای حدود 40 متر تأثیر بگذارند و به خودروها یا ساختمان ها آسیب بزنند. گفته می شود که وزن این هواپیما حدود 10 تا 15 کیلوگرم (22 تا 33 پوند)، با طول بال ها در حدود 2.5 تا 3 متر و طول 1.5 تا 2 متر است که بسته به طراحی، سوخت، آب و هوا و بار، برد بالقوه 300 کیلومتر (186 مایل) یا بیشتر را به آنها می دهد.
ظرفیت تولید
منابع افغانستان بین المللی گفتند که یک تیم 13 نفره طالبان شامل دانشجویان انجنیری از دانشگاه پلی تکنیک کابل و دانشگاه کابل، از سال 2021 طراحی هواپیماهای بدون سرنشین را اصلاح کرده اند. گمان می رود که پرسنل امنیتی سابق افغان نیز در مونتاژ این هواپیما کمک کنند.
گفته می شود که پهپادها عمدتاً به قطعات تجاری موجود، از جمله بردهای کنترل پرواز، ژیروسکوپ، شتاب سنج، ماژول های GPS و لوازم الکترونیکی مرتبط متکی هستند.
سادات گفت که اگرچه طالبان هیئت هایی را به چین فرستاده و به دنبال هواپیماهای بدون سرنشین از روسیه بوده اند، اما این برنامه با تکیه بر قطعات وارداتی و دانش فنی محلی در مراحل اولیه باقی مانده است. تحلیلگران معتقدند که مهندسان افغان به احتمال زیاد کار مونتاژ و طراحی اولیه را انجام می دهند.
همبلینگ گفت که طالبان در نهایت میتوانند هواپیماهای بدون سرنشین دوربردتر را با محمولههای سنگینتر توسعه دهند که مسیری مشابه برنامه هواپیماهای بدون سرنشین جنبش حوثیها دارد.
جاه طلبی هواپیماهای بدون سرنشین TTP
تا جولای 2025، منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که تحریک طالبان پاکستان یا گروه حافظ گل بهادر به دنبال هواپیماهای بدون سرنشین تجاری هستند که می توانند برای پرتاب مواد منفجره اصلاح شوند و به طور بالقوه اهدافی را تا 10 کیلومتری هدف قرار دهند.
در این گزارش آمده است که پهپادهای TTP در حال حاضر فاقد سیستمهای پیشرفته هستند و عمدتاً به استفاده در روز محدود میشوند، اما شبهنظامیان در حال بررسی دوربینهای حرارتی و تغییرات موتور برای بهبود نظارت شبانه و قابلیت حمله هستند.
تلاش پاکستان برای مقابله با تهدید هواپیماهای بدون سرنشین، فشار بر طالبان را افزایش داده و به حملات هوایی و تلاش برای شناسایی محل تولید هواپیماهای بدون سرنشین کمک کرده است. اعتصاب به تأسیسات بزرگتر می تواند تولید را کند کند، اما کارگاه ها و گاراژهای کوچک اختلال را به طور کامل دشوار می کنند.
