ایران، بدهی ملی 39 تریلیون دلاری و دلارزدایی: ترامپ چگونه پاشنه آشیل آمریکا را افشا کرد

جهان تا 50 سال دیگر نمی‌داند نیکسون و کیسینجر چه چیزی را جایگزین آن کردند و به توافقی دست یافتند که بی سر و صدا بر اقتصاد جهانی برای نیم قرن آینده حکومت کند. ریاض موافقت کرد که نفت خود را به دلار آمریکا قیمت گذاری و معامله کند و درآمدهای بادآورده نفتی خود را به اوراق قرضه خزانه داری ایالات متحده هدایت کند. در مقابل، واشنگتن وعده کمک نظامی، تجهیزات و تضمین های امنیتی را داد – توافقی که بی سر و صدا بر اقتصاد جهانی برای نیم قرن آینده حکومت خواهد کرد.

وجود این توافق مخفی تا سال 2016 حتی به طور علنی تأیید نشد اخبار بلومبرگ درخواست قانون آزادی اطلاعات را به آرشیو ملی ارائه کرد. سایر اعضای اوپک در سال‌های بعد از ریاض پیروی کردند و دلار را به عنوان ارز ضروری دنیای مدرن قفل کردند. این ترتیب نامی داشت که فقط اقتصاددانان از آن استفاده می کردند:دلار نفتیاین بزرگترین سلاح مخفی آمریکا بود – و امروز در آبهای خروشان خلیج فارس با جدی ترین تهدید از زمان ایجادش مواجه است.

آرشیو گتی

نقطه خفه ای که جهان را به حرکت در می آورد

تنگه هرمز در باریک ترین نقطه خود، برش آب به وسعت 21 مایل است که ایران را از عمان جدا می کند. مانند محور اقتصاد جهانی روی نقشه به نظر نمی رسد. اما در سال 2024، حدود 20 میلیون بشکه نفت و فرآورده های نفتی هر روز از آن عبور می کنند – حدود 20٪ از مصرف جهانی مایعات نفتی و تقریبا 25٪ از کل تجارت نفت از طریق دریا روی زمین.

قطر و امارات تقریباً برای تمام صادرات LNG خود به تنگه متکی هستند که حدود 20 درصد تجارت جهانی LNG را تشکیل می دهد. بخش عمده نفت خام خروجی از تنگه به ​​چین، هند، ژاپن، کره جنوبی و سایر بازارهای آسیایی می رود که اکثریت قریب به اتفاق حجم هرمز را جذب می کند. وقتی ایران این در را محکم بست، فقط خطوط کشتیرانی را مختل نکرد. حداکثر فشار را بر معماری تسلط دلار در فیزیکی ترین نقطه فشار وارد کرد.

برای هفته‌ها، رئیس‌جمهور ترامپ تلاش می‌کرد تا پاسخ دهد. او یک اولتیماتوم ۴۸ ساعته صادر کرد و تهدید کرد که اگر تهران تنگه را بازگشایی نکند، نیروگاه‌های برق ایران را «محو» می‌کند. ایران با تهدید به مین گذاری خلیج فارس و هدف قرار دادن زیرساخت های انرژی آمریکا در منطقه مقابله کرد. ترامپ سپس ضرب الاجل خود را در بحبوحه آنچه که کاخ سفید به عنوان پیشرفت دیپلماتیک توصیف کرد به تعویق انداخت – مانور حفظ چهره که جیمز متیس، وزیر دفاع سابق هشدار داد که می تواند در نهایت تنگه را به نفوذ تهران واگذار کند. ماتیس در جریان کنفرانس CERAweek توسط S&P International گفت: “شما برای هر کشتی که از آن عبور می کند مالیاتی خواهید دید.” Politico گزارش داده است.

دولت فهرستی از گزینه‌های ناامیدکننده را طی کرده است، از ایجاد یک ائتلاف دریایی – با گفتن ترامپ که به «حدود هفت» کشور نزدیک شده است – تا پیشنهاد گزارش شده برای پایان دادن به درگیری بدون حل و فصل بسته شدن هرمز. از روز دوشنبه، ترامپ به سی‌ان‌بی‌سی گفت: «ما خیلی قصد داریم به یک توافق بپردازیم».

بدهی 39 تریلیون دلاری که هیچ کس درباره آن صحبت نمی کند

در حالی که دیپلماسی قایق‌های توپچی بر سرفصل‌ها غالب است، خطر وجودی بیشتری ممکن است در بازار اوراق قرضه آشکار شود. بدهی ملی آمریکا از 39 تریلیون دلار گذشت در 18 مارس 2026، یک نقطه عطف تنها چند هفته پس از جنگ در ایران رسید. سرعت انباشت سرسام آور است، و زمان بندی نمی تواند بدتر از این باشد: پیش بینی می شود که هزینه های بهره بدهی به سریع ترین اقلام خطی در بودجه فدرال در دهه های آینده تبدیل شود، و ایالات متحده قبلاً از هر سه آژانس رتبه بندی بزرگ دچار کاهش اعتبار شده است. S&P در سال 2011، فیچ در سال 2023، و مودیز در می 2025.

دلیل اهمیت این موضوع از نظر ژئوپلیتیک – نه فقط از نظر مالی – به آن دست دادن در سال 1974 برمی گردد. سیستم دلارهای نفتی یک خریدار دائمی برای اوراق خزانه داری آمریکا در قالب کشورهای صادرکننده نفت ایجاد کرد. این سازوکار در سادگی خود ظریف بود: صادرکنندگان نفت مازاد دلاری هنگفتی را انباشته کردند و آنها را در خزانه‌های ایالات متحده پارک کردند، که واشنگتن از عرضه آن بسیار خوشحال بود. عربستان به تنهایی نگه داشته است 149.5 میلیارد دلار در اواخر دسامبر 2025 در اوراق بهادار خزانه داری ایالات متحده – رقمی که به طور مشخص در طول سال گذشته 12 میلیارد دلار افزایش یافت، حتی در شرایطی که ریاض از تمدید رسمی قرارداد اولیه دلار نفتی خودداری کرد. این حلقه بازیافت چیزی است که به واشنگتن اجازه می دهد تا ارزان وام بگیرد، کسری دائمی داشته باشد و همچنان ارز ذخیره جهان را حفظ کند.

در سال 1965، والری ژیسکار دستن، وزیر دارایی فرانسه، به طور گسترده ای با انتقاد به یاد ماندنی از سیستم برتون وودز که قبل از رژیم دلارهای نفتی به عنوان یک “منطبق بود” شناخته شد.امتیاز گزافدر دهه 1970، زمانی که رئیس جمهور ریچارد نیکسون با جدا کردن دلار از طلا به برتون وودز پایان داد، این امتیاز در نفت و بدهی احیا شد و همه کشورهای روی زمین ملزم شدند که دلارها را صرفاً برای خرید نفت جمع کنند و سپس آن دلارها را برای یک وزیر دارایی یونانی دوباره سرمایه گذاری کنند. اقتصاددان هترودوکسی که کارش خارج از اجماع جریان اصلی است، اما چیزی واقعی را در مورد منطق اجباری سیستم به تصویر می‌کشد، این را «مینوتور جهانیایالات متحده را به پادشاه باستانی کرت تشبیه می کند که تجارت بین المللی را اسیر ادای احترام می کرد که هیولا را در هزارتوی خود تغذیه می کرد.

بحران در حال گسترش در تنگه هرمز، امتیاز آمریکا را به عنوان یک آسیب پذیر نشان می دهد. رئیس مجلس ایران این هفته هشدار داد که معامله گران اوراق قرضه را به هم ریخته است: موسسات مالی حامی بودجه نظامی آمریکا هستند.اهداف قانونیو خریداران اوراق قرضه خزانه داری ایالات متحده در حال خرید «حمله به مقر و دارایی های شما» بودند. تئاتری بود. این همچنین یک سیگنال بود – که بار بدهی 39 تریلیون دلاری آمریکا می تواند به نقطه فشار در تشدید درگیری تبدیل شود.

برنارد چارلون/گاما رافو از طریق گتی ایماژ

شتاب دهنده دلارزدایی

حتی قبل از اینکه ایران تنگه را ببندد، شکاف‌هایی در سیستم دلارهای نفتی قابل مشاهده بود – اگرچه اقتصاددانان هشدار می‌دهند که “ترک” با “فروپاشی” بسیار متفاوت است. سهم دلار آمریکا از ذخایر ارزی جهانی است به حدود 56.9٪ کاهش یافته است طبق داده های صندوق بین المللی پول، از سه ماهه سوم سال 2025، پایین ترین سطح آن از سال 1995 و از اوج 72 درصدی در سال 2001 کاهش یافته است. این یک افول ساختاری واقعی و چند دهه ای است. اما در اینجا جزئیات مهمی وجود دارد که بیشتر سرفصل‌های هشداردهنده از آن صرفنظر می‌کنند: خود صندوق بین‌المللی پول متوجه این موضوع شد تقریبا 92 درصد از کاهش سه ماهه که در اواسط سال 2025 ثبت شد، ناشی از تغییرات نرخ ارز بود – تضعیف دلار باعث شد دارایی های غیر دلاری بزرگتر به نظر برسد – نه توسط بانک های مرکزی که به طور فعال دلار را دامپینگ می کردند. (تضعیف دلار داستان کاملاً دیگری است، اما رژیم تعرفه ای ترامپ، بدهی ملی در حال انفجار و افزایش انتظارات تورمی همه به طور گسترده به عنوان عوامل اصلی همراه با تجارت «آمریکا بفروش» در نظر گرفته می شوند.) تفاوت معناداری بین فرسایش و خروج از کشور وجود دارد.

یوان چین، علیرغم سالها حمایت از برجام و ترویج تهاجمی قراردادهای نفتی با یوان، تنها 2.1 درصد از ذخایر جهانی را تشکیل می دهد. یورو با تقریباً 20 درصد جایگاه دوم را دارد، اما هیچ ارز واحدی به عنوان وارث ظاهری معتبر ظاهر نشده است. ارزیابی خود فدرال رزرو در سال 2025 نشان داد که سهم ذخیره دلاری “اساساً از سال 2022 تغییر نکرده استو اینکه تحریم‌های ایالات متحده علیه روسیه پس از حمله به اوکراین باعث تخصیص مجدد انبوه دلارها نشده است.

در واقع، عربستان سعودی تصمیم گرفت به طور رسمی قرارداد دلار نفتی را در ژوئن 2024 تمدید نکند، اما ماهیت غیررسمی و محرمانه این معامله، ارزیابی اینکه آیا این یک تغییر سیاست است یا خیر، دشوار می کند. آنچه که داده‌ها در واقع نشان می‌دهند این است که سعودی‌ها هنوز هم اکثریت قریب به اتفاق نفت خود را به دلار قیمت‌گذاری می‌کنند. بازارهای جهانی نفت از نظر ساختاری بر اساس دلار باقی می مانند. و اثرات شبکه ای که این ترتیب را حفظ می کند – هر خریدار، هر معامله گر، هر میز مبادله ای که در سطح جهانی به دلار قیمت گذاری شده است – یک شبه از بین نمی رود. همانطور که بنیاد Hinrich اشاره کرد در هفته گذشته، حتی با وجود اینکه داده های صندوق بین المللی پول فرسایش آهسته و واقعی را به دلیل تضعیف دلار تأیید می کند، «صحبت از دلارزدایی مستعد هذل بود».

معنای بحران هرمز پایانی برای دلار نفت نیست، بلکه تهدیدی برای تسریع تغییری است که قبلاً با سرعت یخبندان در حال حرکت بود، با افزایش دمای ژئوپلیتیک در اطراف سیستمی که مدت‌ها زیر رادار کار می‌کرد. هر هفته که تنگه بسته می‌ماند، اقتصادهای آسیایی مجبور می‌شوند زنجیره‌های تامین جایگزین را آزمایش کنند – مسیرهای کنارگذر موجود مانند خط لوله شرق به غرب عربستان سعودی و خط لوله نفت خام ابوظبی امارات به فجیره، تنها کسری از حجم عادی هرمز را جذب می‌کنند، به این معنی که فشار برای یافتن راه‌حل‌های جایگزین در حاشیه واقعی است. اگر بحران ظرف چند هفته حل شود، آن آزمایش‌ها به سرعت کنار گذاشته می‌شوند. اگر ماه ها طول بکشد، عادت ها شروع به شکل گیری می کنند. تسلط دلار یک صخره نیست – یک شیب طولانی و آهسته است – و سوالی که بن بست هرمز مطرح می کند این نیست که آیا آمریکا امروز از لبه خارج می شود یا خیر، بلکه این است که آیا مدیریت ترامپ با این بحران شیب را تندتر می کند یا خیر.

شیب زیادی از این امتیاز گزاف وجود دارد، زیرا هیچ جانشین آشکاری برای دلار وجود ندارد. و با وجود تمام شمشیرهای ایران، بستن تنگه هرمز یک سلاح مالی پیچیده نیست که پایه های ساختاری دلار را هدف قرار دهد. در عوض، این یک اقدام ناامیدانه از جنگ نامتقارن توسط رژیمی است که تحت فشار نظامی بی‌سابقه است – یک حرکت تاکتیکی، نه یک طرح جامع استراتژیک.

مدل‌های اقتصادی تجزیه و تحلیل زیان تولید ناخالص داخلی جهانی پروژه بسته شدن هرمز از 330 میلیارد دلار در یک درگیری کوتاه به 2.2 تریلیون دلار اگر طول بکشد این اعداد جدی هستند. اما اختلالات اقتصادی با جابجایی دلار یکی نیست. در غیر این صورت، شرایط بحران از نظر تاریخی باعث الف پرواز به دلاراز آنها دور نیست، زیرا نقدینگی عمیق و اعتماد نهادی زیربنای دلار هیچ همسانی ندارد.

با این حال، ایالات متحده باید به سوء استفاده های خود از این امتیاز توجه کند. پیامدهای فرسایش پایدار انتزاعی نیستند. صندوق بین المللی پول اعلام کرده است که ایالات متحده از نظر مالی نامتعادل تر از همتایان خود است و بدون وضعیت ارز ذخیره، وضعیت اعتباری آن بسیار بدتر خواهد بود. تقاضای خارجی برای اوراق خزانه ایالات متحده ممکن است ضعیف شود و واشنگتن را وادار کند که نرخ های بهره بالاتری را برای جذب خریداران ارائه دهد، که مستقیماً به هزینه خدمات بدهی 39 تریلیون دلاری وارد می شود و یک حلقه بازخوردی از کسری بودجه و هزینه های استقراض ایجاد می کند که می تواند بسیار فراتر از پیش بینی های مدل های مالی امروز باشد. کمیته بودجه فدرال مسئول پیش بینی می کند پرداخت سود سالانه 1 تریلیون دلار و کوهنوردی یک شوک نفتی طولانی مدت اضافه کنید و مواد تشکیل دهنده یک بحران مالی واقعی در میان مدت وجود دارد.

ترامپ گفته است که خواهان توافق است. اما کتاب بازی معمول او، چیزی که پروفسور مدیریت دانشگاه ییل، جفری سوننفلد، آن را «ده فرمانچارچوبی از تاکتیک‌های فشار معاملاتی که به خوبی به او در برابر شرکای متعارف کمک کرد، با دشمنی مانند ایران کار نمی‌کند و چیزی برای از دست دادن باقی نمانده است. و زمان تنها چیزی است که معماری سلطه مالی آمریکا ممکن است دیگر به وفور نداشته باشد. دریافتند که دستور حمله به زیرساخت‌های انرژی و اهداف نظامی ایران، ساختار مالی آن بمب‌ها را آشکار می‌کند.

برای این داستان، ثروت روزنامه نگاران از هوش مصنوعی مولد به عنوان ابزار تحقیق استفاده کردند. یک ویرایشگر قبل از انتشار صحت اطلاعات را تأیید کرد.