صندوق سرمایه گذاری اروپا در حال جمع آوری 15 میلیارد یورو از وجوه به نام ETCI 2 است که با هدف بازگشایی 80 میلیارد یورو از بودجه افزایش یافته در سراسر اروپا است. طرح WIN آلمان 12 میلیارد یورو تا سال 2030 را هدف قرار داده است. برنامه Tibi فرانسه 7 میلیارد یورو سرمایه خصوصی اختصاص داده است و 92 صندوق سرمایه گذاری و رشد را با مجموع 22 میلیارد یورو دارایی مشخص کرده است. صندوق Scaleup Europe کمیسیون اروپا در حال استقرار 5 میلیارد یورو است و انتظار می رود مدیر صندوق در این ماه انتخاب شود. به بودجه 10 میلیارد یورویی شورای نوآوری اروپا که تا سال 2027 اجرا می شود، اضافه کنید، و مجموع سرمایه عمومی و بسیج عمومی که به سرمایه گذاری های سرمایه گذاری و رشد اروپایی سرازیر می شود، اکنون بیش از هر چیزی است که قاره قبلاً تلاش کرده است.
سوال این است که آیا پول مشکلی را که برای حل آن طراحی شده است حل می کند یا مشکلات جدیدی ایجاد می کند.
شکافی که باعث خرج شد
سرمایه گذاری سرمایه گذاری خطرپذیر اروپا در سال 2025 به 66.2 میلیارد یورو رسید که تقریباً 22 درصد از سرمایه گذاری در ایالات متحده است. این اختلاف در مراحل بعدی شدیدتر است: بودجه رشد اتحادیه اروپا تقریباً 10٪ از حجم ایالات متحده است. اروپا بیشتر از آمریکا استارت آپ های فناوری تولید می کند، اما 80 درصد اسکیل آپ ها و 85 درصد تک شاخ های کمتری دارد. توضیح ساختاری به خوبی ثابت شده است. صندوق های بازنشستگی و بیمه اروپا تنها 7 درصد از سرمایه گذاری های VC را تشکیل می دهند، در حالی که این رقم در ایالات متحده تقریباً 20 درصد است. صندوقهای ثروت دولتی در کمتر از 1 درصد از جمعآوری سرمایه VC اروپا شرکت میکنند. این قاره شرکتها را تولید میکند، اما برای تامین مالی آنها از نقطهای که به صدها میلیون دلار برای رقابت در سطح جهانی نیاز دارند، تلاش میکند.
EIF که در حال حاضر از حدود 25 درصد از کل سرمایه گذاری خطرپذیر در اروپا حمایت می کند و تقریباً نیمی از استارتاپ های تحت حمایت VC را در یک سال معمولی پشتیبانی می کند، ابزار اصلی برای کاهش این شکاف بوده است. ETCI 1، صندوق سرمایه گذاری نسل اول آن، 3.9 میلیارد یورو از اسپانیا، آلمان، فرانسه، ایتالیا، بلژیک و گروه EIB جذب کرد و از 14 صندوق با بیش از 1 میلیارد یورو حمایت کرد. این مجموعه شامل 11 تک شاخ، از جمله DeepL، TravelPerk، و Framer است. ETCI 2 طوری طراحی شده است که در مقیاسی کاملاً متفاوت عمل کند و از حدود 100 صندوق از وسایل نقلیه سایز متوسط 300 میلیون یورو تا 1 میلیارد یورو مگا صندوق حمایت می کند، با ظرفیت سرمایه گذاری تا 200 میلیون یورو برای هر شرکت، بیش از سه برابر سقف 60 میلیون یورو تحت ETCI 1.
جایی که پول می رود
💜 تکنولوژی اتحادیه اروپا
آخرین اخبار از صحنه فناوری اتحادیه اروپا، داستانی از بنیانگذار پیر خردمند ما، بوریس، و برخی هنرهای مشکوک هوش مصنوعی. هر هفته در صندوق ورودی شما رایگان است. اکنون ثبت نام کنید!
صندوق Scaleup Europe، که جدا از برنامه ETCI است، نشان دهنده تمایل کمیسیون برای هدایت سرمایه به سمت فناوری های استراتژیک است. حوزه های تمرکز این صندوق شامل هوش مصنوعی، محاسبات کوانتومی، نیمه هادی ها، روباتیک، سیستم های خودمختار، انرژی، فضا، بیوتکنولوژی و مواد پیشرفته است. بلومبرگ در ماه مارس گزارش داد که پنج مدیر به فهرست نهایی راه یافته اند: EQT، Northzone، Eurazeo، Atomico و Vitruvian Companions. این صندوق یک میلیارد یورو از سرمایه عمومی شورای نوآوری اروپا را با 4 میلیارد یورو از سرمایه گذاران خصوصی ترکیب می کند و انتظار می رود در سه ماهه دوم سال جاری فعالیت خود را آغاز کند.
ابتکار WIN آلمان که در سپتامبر 2024 با گروه KfW و وزارت دارایی فدرال راه اندازی شد، رویکرد متفاوتی را دنبال می کند. به جای ایجاد یک صندوق بزرگ، هدف آن بازسازی محیط نظارتی برای باز کردن سرمایه نهادی است. این برنامه سهمیه VC صندوق بازنشستگی را از 35٪ به 40٪ افزایش می دهد، یک سهمیه زیرساختی 5٪ را معرفی می کند و الزامات پوشش صندوق بازنشستگی را کاهش می دهد. دویچه بانک، آلیانز و دویچه تلکام از جمله سرمایه گذاران نهادی درگیر هستند. برنامه Tibi فرانسه که اکنون در مرحله دوم خود قرار دارد، مسیر مشابهی را در پیش گرفته است و 35 سرمایه گذار نهادی را متقاعد می کند که 7 میلیارد یورو اختصاص دهند و وجوه را در بخش های فناوری در مراحل پایانی، تجاری عمومی و مراحل اولیه برچسب گذاری کنند.
اثر ترکیبی این است که اروپا در حال بازنویسی کتاب قوانین مالی خود است هدایت سرمایه به فناوری با سرعتی که پنج سال پیش از نظر سیاسی غیرقابل تصور بود.
مشکلات رشد با پول نمی تواند حل شود
مشکل اینجاست که کسری افزایش مقیاس اروپا در درجه اول یک مشکل سرمایه نیست. ساختاری است و ساختارها به همان سرعتی که اطلاعیه های تامین مالی تغییر نکرده است.
شصت و دو درصد استارت آپ های اروپایی از جذب استعداد به عنوان بزرگترین چالش مقیاس خود یاد می کنند. بازار واحد به اندازه کافی پراکنده است که گسترش از یک کشور اروپایی به کشور دیگر اغلب مستلزم پیمایش در چارچوبهای قانونی، مالیاتی و استخدامی متمایز است که هزینه و پیچیدگی را بدون افزودن نوع مقیاس بازاری که شرکتهای آمریکایی به طور پیشفرض به آن دسترسی دارند، میافزاید. پورتفولیوی خود EIC تنش را نشان می دهد: از 740 شرکت فناوری عمیق با ارزش ترکیبی تقریباً 70 میلیارد یورو حمایت کرده است و برای هر یورو عمومی سرمایه گذاری شده، بیش از سه یورو خصوصی دنبال شده است. اما تنها شش مورد از این شرکتها بالای 500 میلیون یورو ارزش دارند و نرخ تبدیل از استارتآپ سرمایهگذاری شده به مقیاس رقابتی جهانی پایین است.
تصویر سودآوری بدتر است. تنها دو مورد از ده استارتاپ با ارزش اروپا سودآور هستند. در میان 66 تک شاخ فین تک این قاره، تنها 13 مورد در سیاه هستند. Revolut با 2.2 میلیارد یورو درآمد گروه و 19 درصد حاشیه سود خالص برجسته است، اما این استثنا است تا الگو. هفتاد و دو درصد از سرمایه گذاری های اروپایی در مراحل اولیه کمتر از 12 ماه باند نقدی دارند. پول عمومی که به اکوسیستم سرازیر می شود به شرکت هایی می رسد که در بسیاری از موارد هنوز نشان نداده اند که می توانند کسب و کارهای پایدار در مقیاس ایجاد کنند.
سوال شلوغی
تحقیقات آکادمیک در مورد اینکه آیا سرمایه گذاری VC عمومی سرمایه خصوصی را از بین می برد، نتایج متفاوتی را به همراه داشته است. یک تحلیل پاناروپایی هیچ مدرکی مبنی بر جابجایی سرمایههای عمومی از سرمایهگذاران خصوصی پیدا نکرد و در عوض به این نتیجه رسید که مشارکت عمومی کل پول سرمایهگذاری شده را افزایش میدهد. یک مطالعه تاثیر EIF نشان داد که مناطقی که سرمایه گذاری EIF را دریافت می کنند شاهد افزایش آماری قابل توجهی در سرمایه خصوصی در طی سه سال هستند. اما این مطالعات عمدتاً قبل از مقیاس فعلی مداخله است. یک صندوق 15 میلیارد یورویی وجوهی که در کنار یک صندوق راهبردی 5 میلیارد یورویی، برنامه های ملی متعدد و سرمایه گذاری های جاری EIC، سطح کیفی متفاوتی از حضور عمومی در بازاری را نشان می دهد که در مجموع 66 میلیارد یورو در سال گذشته سرمایه گذاری کرد.
مرکز ژاک دلور، در ارزیابی خود از رویکرد صندوقهای بزرگ، دریافت که اکثریت بزرگی از کارشناسان این خطر را برجسته میکنند که چنین سرمایههایی بازار VC را مخدوش میکنند. این نگرانی مشخص است: اگر تصمیمات تامین مالی بیش از حد سیاست محور شود، صندوق ها به عنوان مکانیسم های یارانه ای عمل می کنند که فاقد تخصص بازار و انگیزه های تجاری است که سرمایه های مخاطره پذیر خصوصی را در انتخاب برندگان موثر می کند. بیان اصل «اضافی بودن» که در آن مؤسسات مالی عمومی به جای جایگزینی برای سرمایهگذاران خصوصی مکمل هستند، آسان است و حفظ آن در شرایطی که سرمایه عمومی یک چهارم کل بازار را تشکیل میدهد، دشوار است.
این نسل اول ETCI با محدودیت کافی برای جلوگیری از بدترین تحریف ها کار می کند. 3.9 میلیارد یورو آن از طریق مدیران صندوق مستقر با سوابق تجاری مستقر شد. اما مأموریت 15 میلیارد یورویی ETCI 2، همراه با هدف صریح آن برای حمایت از 100 سرمایه، آزمایش خواهد کرد که آیا این رشته می تواند با افزایش چهار برابری در مقیاس دوام بیاورد یا خیر. تمرکز فناوری استراتژیک Scaleup Europe Fund لایه دیگری از پیچیدگی را اضافه میکند: مدیران صندوقهایی که برای استقرار سرمایه عمومی در بخشهای دارای اولویت سیاسی انتخاب میشوند، با انگیزههایی روبرو هستند که همیشه با بازده همخوانی ندارند.
موفقیت چگونه به نظر می رسد
حالت خوش بینانه این است که موج فعلی سرمایه گذاری عمومی یک پل موقت است. اروپا سرمایه گذاران نهادی از لحاظ تاریخی، نه به دلیل ممنوعیت قانونی، بلکه به دلیل محافظه کاری فرهنگی، سوابق محدود در طبقه دارایی، و ترجیح درآمد ثابت با ریسک کمتر، به سرمایه خطرپذیر کمتر تخصیص داده اند. اگر برنامههای عمومی بازدهی قوی داشته باشند، میتوانند به صندوقهای بازنشستگی و بیمهگران نشان دهند که فناوری اروپا یک طبقه دارایی قابل دوام است و یک چرخه خودپایدار ایجاد میکند که در نهایت داربستهای عمومی را غیرضروری میکند.
مورد بدبینانه این است که پول بدون اصلاحات همراه می رسد. اروپایی سرمایه گذاری خطرپذیر در حال رشد بوده است به طور پیوسته، اما موانع ساختاری، بازارهای تکه تکه، قوانین کار محدودکننده، رفتار مالیاتی ناسازگار با غرامت سهام، و هزینه نظارتی صرف فعالیت در 27 کشور عضو، تا حد زیادی دست نخورده باقی مانده است. سرمایه به تنهایی نمی تواند بازاری را اصلاح کند که در آن یک استارتاپ در برلین با محیط عملیاتی اساساً متفاوت از مادرید روبرو است و هیچ کدام نمی توانند به بازار داخلی یکپارچه دسترسی داشته باشند که از همان روز اول به رقبای آمریکایی مزیت ساختاری می دهد.
هزینه های فناوری اتحادیه اروپا در حال حاضر بیش از 1.5 تریلیون یورو در سال است که با وجود عدم اطمینان اقتصاد کلان، 6.3 درصد رشد کرده است. طرف تقاضای معادله مشکل نیست. طرف عرضه یعنی شرکت هایی که می توانند مقیاس برای پاسخگویی به این تقاضا بدون نقل مکان به ایالات متحده است. پول عمومی سرازیر شده به سرمایههای خطرپذیر اروپایی، بلندپروازانهترین تلاشی است که تاکنون برای اصلاح سمت عرضه با پرداختن به مشهودترین علامت: سرمایه ناکافی، انجام شده است. اینکه آیا بدون پرداختن به علل زمینه ای می تواند موفق شود یا خیر، سوالی است که 80 میلیارد یورو در شرف آزمایش است.
