فاطیما حیدری کاپیتان می گوید که به رسمیت شناختن تیم زنان افغانستان از سوی فیفا برای «نشان دادن وجودمان» است.

افآتیما حیدری در ایتالیا در خانه نشسته بود که با رئیس فیفا تماس ویدیویی دریافت کرد جیانی اینفانتینو. روی صفحه در کنار کاپیتان تیم فوتبال زنان افغانستان، که در مناطق زمانی و قاره‌ها پراکنده شده بود، چهره هم تیمی‌های او دیده می‌شد، زنانی که از کشور خود تبعید شده بودند به دلیل انجام ورزشی که دوست داشتند.

این اینفانتینو بود که این خبر غافلگیرکننده را اعلام کرد و به بازیکنان اطلاع داد که فیفا آنها را به‌عنوان یک تیم ملی در تبعید به رسمیت می‌شناسد و واجد شرایط بازی در مسابقات بین‌المللی است. حیدری می گوید که تقریباً پنج سال پس از آنکه بسیاری از افغانستان به دنبال تسلط مسلحانه طالبان از افغانستان گریختند ایندیپندنت که این خبر با موجی از احساسات مواجه شد.

حیدری، کاپیتان 24 ساله اتحادیه زنان افغان که به تازگی تأسیس شده است، می گوید: «وقتی او به ما گفت، همه ما از دور گریه می کردیم. فیفا این اقدام را در 29 آوریل اعلام کرد و گفت که مقررات خود را اصلاح می کند تا با وجود مخالفت های رژیم طالبان در کابل، امکان تشکیل تیم ملی جدید فراهم شود.

برای حیدری، که در دوران نوجوانی در هرات محافظه‌کار حتی در زمان حکومت قبلی دولت افغانستان که از حمایت ناتو حمایت می‌کرد، به طور مخفیانه آموزش می‌دید، این لحظه‌ای بود که بیش از یک دهه از آن دفاع می‌کرد. او می گوید: «این فقط یک خبر نیست. “ما تاریخ را ساخته ایم.”

سال 2013 بود، مدتها قبل از اینکه طالبان در افغانستان به قدرت برسند، زمانی که حیدری 12 ساله از پدرش برای بازی فوتبال اجازه خواست. حیدری یادآور می شود: “دو سه دختر را دیدم و توپی را دیدم که با پاهایشان بازی می کردند. این اولین بار بود که می دیدم، زیرا در افغانستان عادت ندارید. اینطور نیست که از خانه بیرون بروید و با پسرها فقط بازی کنید. یعنی عادی نیست.”

“آیا می توانم به شما بپیوندم؟” حیدری از دخترها پرسید. “میتونم باهات بازی کنم؟”

آنها پاسخ دادند: “بله.”

او در آن زمان نمی دانست که یک فدراسیون فوتبال به تازگی در هرات ایجاد شده است که به دختران اجازه می دهد فوتبال بازی کنند.

همه چیز بعد از آن مثل یک رویا بود. “من هرگز نمی توانم آن لحظه را فراموش کنم که به پدرم گفتم. از او پرسیدم “می توانم بروم؟” و دستم را گرفت و گفت: «بریم ببینیم».

آن لحظه که در بسیاری از نقاط جهان ممکن است بسیار عادی به نظر برسد، چیزی جز افغانستان بود. حتی در زمان دولت مورد حمایت ناتو، فوتبال یک “آرزوی عادی کودکی برای یک دختر” نبود و تمرینات اغلب دور از چشم اتفاق می افتاد. حیدری می گوید: «ما مدام پنهان بودیم. “در جایی که هیچ مردی در جامعه نمی توانست ما را ببیند.”

با این حال، چیزی در حال تغییر بود. لیگ های زنان پدیدار شد. مسابقات برگزار شد. تا سال 2014، تیم هایی مانند او در سطح ملی رقابت می کردند. او می گوید: «ما همه چیز داشتیم. “ما داشتیم تاریخ می ساختیم.”

سپس، در آنچه او به عنوان “دو تا سه روز” توصیف می کند، دنیای او فرو ریخت. زمانی که طالبان در سال 2021 پس از بیرون راندن نیروهای ناتو به کابل حمله کردند، این تغییر فوری و مطلق بود. حیدری می گوید: «احساس می کنی همه چیز را از دست داده ای.

آنچه در پی آن بود مسابقه ای با زمان بود. بازیکنان با مخاطبین خارج از کشور تماس گرفتند. روزنامه‌نگاران، هم‌تیمی‌های سابق، فعالان، در جستجوی هر راهی هستند. برای حیدری که در هرات بود، این پیام واضح بود: همین حالا به کابل بروید.

او می گوید: «ما بیش از 36 ساعت سفر کردیم. “بدون خوردن، بدون خواب، فقط برای رسیدن به آنجا.”

در میدان هوایی کابل هرج و مرج حاکم شد. صدها افغان سوار هواپیماها شدند تلاش برای فرار از دست طالبان ارتش آمریکا در آخرین ساعات خروج از کشور پس از 20 سال، فرودگاه را به روی پروازهای تجاری بسته بود تا متحدان خود و اعضای دولت قبلی را که اکنون فروپاشیده است، تخلیه کند.

صحنه‌های بی‌رحمانه‌ای رخ داد که هزاران نفر از مردم ناامید در فرودگاه جمع شدند و از نیروهای آمریکایی، بریتانیایی و دیگر اروپایی‌ها – که بسیاری از آنها در دو دهه گذشته برایشان کار کرده بودند – التماس می‌کردند تا آنها را خارج کنند. حتی برخی از آنها قبل از سقوط به جان خود، به کناره های جت های در حال خروج چسبیده بودند.

حیدری می گوید: «همه عکس ها را دیده اند. “شما فقط سعی می کنید زنده بمانید، فقط سعی می کنید راهی برای خارج شدن پیدا کنید.”

حیدری با کمک ارتش ایتالیا که در هرات مستقر شده بود و همراه با بقیه نیروهای ناتو در حال خروج بود، فرار کرد.

او اکنون ساکن ایتالیا است و در لیگ های فوتبال این کشور بازی می کند. هم تیمی های او در سراسر اروپا، استرالیا و آمریکای شمالی پخش شده اند. فیفا در کنار دولت ها و سازمان های غربی در سال 2021 به بسیاری از آنها کمک کرد تا از افغانستان فرار کنند.

در حالی که برخی از آن زمان پناهندگی دریافت کرده اند، برخی دیگر به وضعیت نامشخص حقوقی رها شده اند. برای مدت طولانی، هویت آنها به عنوان یک تیم ملی فقط در حافظه وجود داشت.

خالده پوپل، کاپیتان سابق، که نقش اساسی در هماهنگی با مقامات شش کشور برای تسهیل تخلیه بازیکنان و خانواده‌هایشان داشت، می‌گوید: «به مدت پنج سال به ما می‌گفتند که تیم ملی زنان افغانستان دیگر هرگز نمی‌تواند در مسابقات شرکت کند، زیرا مردانی که کشور ما را گرفتند اجازه نمی‌دهند.

دلیل آن به همان اندازه که سیاسی بود ساختاری بود: قوانین فیفا مستلزم به رسمیت شناختن تیم از فدراسیون فوتبال افغانستان بود، نهادی که تحت حکومت طالبان از فوتبال زنان حمایت نمی کرد.

این وضعیت ماه گذشته پس از اصلاح قوانین فیفا برای به رسمیت شناختن رسمی این تیم تغییر کرد و به فوتبالیست های تبعیدی اجازه داد تا نماینده کشورشان باشند.

در حالی که اکنون برای این تیم برای راهیابی به جام جهانی زنان 2027 برزیل خیلی دیر شده است، آنها می توانند در مسابقات مقدماتی المپیک 2028 لس آنجلس شرکت کنند.

تصمیم فیفا به دنبال سال‌ها لابی توسط بازیکنان، فعالان و گروه‌های حقوق بشر و بر اساس برنامه آزمایشی است که در سال 2025 برای سازماندهی اردوهای آموزشی و بازی‌های دوستانه برای بازیکنان آواره آغاز شد.

این تیم 23 نفره قبلاً در مسابقات دوستانه با چاد، تونس و لیبی بین اکتبر تا نوامبر 2025 بازی کرده است.

وضعیت جدید آنها به بازیکنان افغان این امکان را می دهد تا نام کشورشان را دوباره در مسابقات رسمی بر تن کنند، کاری که از سال 2018 تاکنون انجام نداده اند.

حیدری به معنای به رسمیت شناختن فیفا می گوید: «این فرصت برای من همه چیز است. “این فراتر از فوتبال است، این در مورد صدا دادن به زنان افغان و نشان دادن به جهان است که هیچ چیز نمی تواند ما را ساکت کند. نمایندگی دوباره کشورم بزرگترین افتخار است.”

در داخل افغانستان، زنان عملاً از ورزش منع می‌شوند و از تحصیلات رسمی، اشتغال و زندگی عمومی محروم هستند.

استراتژی فیفا به دنبال عبور از این شکاف است. برنامه آن شامل سه رشته است: حمایت محدود از زنان و دخترانی که هنوز در داخل افغانستان هستند از طریق کانال های بشردوستانه. تعامل دیپلماتیک با هدف کاهش محدودیت ها؛ هیئت حاکمه می گوید و حمایت مستقیم از بازیکنان در تبعید با اردوهای آموزشی، مربیگری و خدمات بهداشت روان ایندیپندنت.

از آنجایی که بازیکنان در سراسر جهان پراکنده هستند، فیفا به بازیکنان تک تک آموزش و پشتیبانی می دهد. به عنوان بخشی از بسته حمایتی فیفا، برنامه‌های مربیگری فردی برای بازیکنانی که در فرآیند انتخاب شرکت می‌کنند، علاوه بر فرصت‌های تمرین و بازی در باشگاه‌های محلی، ایجاد می‌شود.

این نهاد “هزینه ارائه کلی عملیات تیمی برای زنان افغان متحد را به عنوان بخشی از استراتژی اختصاصی و گسترده تر فیفا برای فوتبال زنان افغانستان تامین می کند.”

فیفا همچنین یک بسته حمایتی برای تمام 90 بازیکنی که در روند انتخاب برای مسابقات برنامه ریزی شده برای ژوئن شرکت می کنند، ارائه می دهد.

مسابقات برای یونایتد زنان افغان توسط تیم مربیگری آن به رهبری پائولین همیل و فیفا برگزار خواهد شد. فیفا می‌گوید: «در میان سایر عوامل، ایمنی بازیکنان یک حوزه کلیدی است که برای مسابقات و اتحادیه‌های میزبان احتمالی در نظر گرفته می‌شود.»

حیدری می‌گوید وقتی برای یک بازی دور هم جمع می‌شوند، صحبت‌های رختکن با هم تیمی‌هایش در عین حال عادی و مهم است.

او می گوید: “وقتی در رختکن هستید، فقط به بازی فکر می کنید، و گذشته خود را می بینید، آینده خود را می بینید، نسل بعدی را می بینید، همه چیز را در آن لحظه می بینید، و خود را می بینید، و این یک لحظه بزرگ است.”

او اصرار دارد که وزن، تاریخ نیست، بلکه مسئولیت است. من احساس می‌کنم این مسئولیت را دارم که صدای زنان افغان باشم.»

این حس هدف در سراسر تیم منعکس می شود. الهه صفدری دروازه بان تیم را به عنوان “صدایی برای زنان و دختران افغان که به حقوق اولیه بشری دسترسی ندارند” توصیف می کند که نه تنها برای خودشان بلکه برای کسانی که در پشت سر مانده اند بازی می کند.

حیدری اگرچه در سال های اخیر خانواده خود را در خارج از کشور دیده است، اما نتوانسته به خانه بازگردد. او ممکن است هرگز. او می گوید: “من هنوز این ترس را دارم. هر چیزی ممکن است در چند لحظه اتفاق بیفتد.”

“من می خواهم یک روز به وطنم برگردم. 19 سال خاطره در آنجا دارم و دوستانم هنوز منتظر من هستند. آنها امیدوارند که من بتوانم یک روز برگردم.”

او از تعریف کردن تصمیم خود برای فوتبالیست شدن به عنوان سیاسی اجتناب می کند. او می‌گوید: «ورزش ربطی به سیاست ندارد، فقط آزادی ماست که نشان دهیم زنان وجود دارند.»

انتظار می‌رود در آینده نزدیک، این تیم بازی‌های دوستانه بین‌المللی و بازی‌های احتمالی مقدماتی المپیک 2028 را برگزار کند.

در حال حاضر، پیشرفت به صورت تکه تکه انجام می شود: یک اردوی آموزشی در انگلیس، یک تورنمنت در مراکش، اولین پیروزی مقابل لیبی پس از سال ها دوری از رقابت های بین المللی.

به رسمیت شناختن فیفا چیزی را به حیدری و هم تیمی هایش داده است که سال ها از دست داده بودند: پرچمی برای بازی کردن، نامی که آنها را به یک ملت متصل می کند.

او می گوید: “جاه طلبی من این است که در بالاترین سطح فوتبال رقابت کنم و با افتخار به نمایندگی از افغانستان باشم.” خارج از فوتبال، من می‌خواهم شغلی در تجارت ایجاد کنم و به حمایت از حقوق زنان ادامه دهم.»

معنای همه آن به چیزی آرام تر از سیاست یا سیاست بازمی گردد. او می گوید: «این در مورد عشق است. “عشق و اشتیاق، و نشان دادن به جهان که ما هنوز اینجا هستیم.”