جنگ آمریکا در افغانستان

احمد شاه مسعود، فرمانده ائتلاف شمال، یک ائتلاف ضد طالبان، توسط عوامل القاعده ترور شد. کشته شدن مسعود، استاد جنگ های چریکی معروف به شیر پنجشیر، ضربه ای جدی به مقاومت ضد طالبان وارد می کند. کارشناسان تروریسم بر این باورند که ترور وی، حفاظت از بن لادن توسط طالبان را پس از حملات 11 سپتامبر تضمین کرد. پیتر برگن کارشناس بعداً ترور مسعود را “پرده برای حملات در شهر نیویورک و واشنگتن دی سی.”

عوامل القاعده چهار هواپیمای مسافربری تجاری را ربودند و آنها را به مرکز تجارت جهانی در نیویورک و پنتاگون در واشنگتن دی سی کوبیدند. هواپیمای چهارم در یک مزرعه در شانکسویل، پنسیلوانیا سقوط کرد. نزدیک به سه هزار نفر در این حملات کشته شدند. اگرچه افغانستان پایگاه القاعده است، اما هیچ یک از 19 هواپیماربای اتباع افغانستان نیستند. محمد عطا، مصری، رهبری این گروه را برعهده داشت و پانزده نفر از هواپیماربایان از عربستان سعودی بودند. جورج دبلیو بوش، رئیس جمهور ایالات متحده، قول داد که «در جنگ علیه تروریسم پیروز شود» و بعداً القاعده و بن لادن را در افغانستان به صفر رساند. بوش در نهایت از رژیم طالبان می خواهد که «همه رهبران القاعده را که در سرزمین شما پنهان شده اند به مقامات ایالات متحده تحویل دهد». در سرنوشت خود شریک شوند.

پرزیدنت بوش قانون را امضا کرد الف قطعنامه مشترک مجوز استفاده از زور علیه کسانی که مسئول حمله به ایالات متحده در 11 سپتامبر بودند. این قطعنامه مشترک بعداً توسط دولت بوش به عنوان دلیل قانونی تصمیم خود برای اتخاذ اقدامات گسترده برای مبارزه با تروریسم، از جمله حمله به افغانستان، استراق سمع شهروندان آمریکایی بدون حکم دادگاه، و ایستادن در اردوگاه بازداشت در خلیج گوانتانامو، کوبا، ذکر خواهد شد.

ارتش ایالات متحده با حمایت بریتانیا کمپین بمباران نیروهای طالبان را آغاز می کند و به طور رسمی عملیات آزادی پایدار را آغاز می کند. استرالیا، کانادا، فرانسه و آلمان متعهد به حمایت آینده هستند. این جنگ‘فاز اولیه (PDF) عمدتا شامل حملات هوایی ایالات متحده بر نیروهای القاعده و طالبان است که با مشارکت حدود یک هزار نیروی ویژه ایالات متحده، ائتلاف شمال و نیروهای قومی پشتون ضد طالبان کمک می کنند. اولین موج نیروهای زمینی متعارف دوازده روز بعد وارد می شود. بیشتر نبردهای زمینی بین طالبان و مخالفان افغان آن است.

رژیم طالبان پس از شکست در مزارشریف در 9 نوامبر 2001، به سرعت در برابر نیروهای وفادار به عبدالرشید دوستم، رهبر نظامی قومی ازبک، فروپاشید. در هفته آینده، پس از حملات ائتلاف و ائتلاف شمالی به تالقان (11 نوامبر)، بامیان (11 نوامبر)، هرات (12 نوامبر)، کابل (13 نوامبر)، و جلال آباد (14 نوامبر)، پایگاه های طالبان فرو ریخت. در 14 نوامبر، شورای امنیت سازمان ملل قطعنامه 1378 را تصویب کرد که در آن خواستار “نقش محوری” سازمان ملل در ایجاد یک اداره انتقالی و دعوت از کشورهای عضو برای اعزام نیروهای حافظ صلح برای ارتقای ثبات و ارسال کمک شد.

پس از ردیابی رهبر القاعده بن لادن تا مجتمع مجهز غار تورا بورا در جنوب شرقی کابل، شبه نظامیان افغان درگیر نبرد شدید دو هفته ای (3 تا 17 دسامبر) با شبه نظامیان القاعده شدند. این منجر به کشته شدن چند صد نفر و فرار نهایی بن لادن می شود که گمان می رود در 16 دسامبر با اسب به پاکستان رفته است – درست یک روز قبل از دستگیری بیست نفر از مردان باقی مانده توسط نیروهای افغان. علیرغم وجود اطلاعاتی که به حضور بن لادن در توره بورا اشاره می کند، نیروهای آمریکایی این حمله را که توسط یک گروه نازک افغان به رهبری حضرت علی، حاجی زمان و حاجی ظاهر انجام می شود، هدایت نمی کنند. برخی از منتقدان بعداً این سوال را مطرح خواهند کرد که چرا نیروهای ایالات متحده نقش قاطع تری در درگیری نداشته اند.

پس از سقوط کابل در نوامبر 2001، سازمان ملل متحد از جناح های اصلی افغان، که برجسته ترین آنها اتحاد شمال و گروهی به رهبری پادشاه سابق (اما نه طالبان) بود، به کنفرانسی در بن آلمان دعوت کرد. در 5 دسامبر 2001، گروه‌ها موافقتنامه بن را امضا کردند که توسط قطعنامه 1383 شورای امنیت سازمان ملل متحد تأیید شد. این توافق که بنا بر گزارش‌ها با کمک دیپلماتیک قابل توجه ایران به دلیل حمایت ایران از جناح ائتلاف شمالی حاصل شد، حامد کرزی را به عنوان رئیس دولت موقت منصوب کرد و یک نیروی حافظ صلح بین‌المللی برای حفظ امنیت در کابل ایجاد کرد. پس از توافق بن، قطعنامه 1386 شورای امنیت سازمان ملل در 20 دسامبر، نیروی بین المللی کمک به امنیت یا آیساف را تأسیس می کند.

پایان رژیم طالبان به طور کلی به این تاریخ گره خورده است، زمانی که طالبان قندهار را تسلیم کرد (PDF) و ملا محمد عمر رهبر طالبان از شهر می گریزد و آن را تحت قوانین قبیله ای که توسط رهبران پشتون اداره می شود، رها می کند. با وجود سقوط رسمی طالبان، رهبران القاعده همچنان در کوه ها مخفی می شوند.