با تسریع اروپا در تسریع «تسلیح مجدد آمریکایی‌زدایی‌شده»، سفارش تسلیحات تحت رهبری ایالات متحده متزلزل شد

U.S. safety uncertainty grows and Europe’s protection dependency dangers come into focus
NATO procurement axis shifts towards Airbus and Saab
European protection autonomy spreads to fighter jets and air protection networks

دستور تدارکات دفاعی سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) که مدت‌ها متمرکز بر ایالات متحده بود، به سرعت در حال بی‌ثباتی است. در گذشته، کشورهای عضو ناتو با پلتفرم‌های ساخت ایالات متحده به عنوان یک استاندارد عملی برخورد می‌کردند، اما خلق و خوی آن به طرز چشمگیری تغییر کرده است. پذیرش ایتالیا از ایرباس A330 MRTT، بررسی گسترده ناتو درباره GlobalEye، و اقداماتی برای تقویت شبکه‌های دفاع هوایی اروپا، همگی با تغییر گسترده‌تر از سیستم تامین نظامی با محوریت ایالات متحده هماهنگ هستند. با افزایش عدم اطمینان در مورد تعهدات امنیتی ایالات متحده، اروپا در حال تشدید تلاش ها برای سازماندهی مجدد سیستم های تسلیحاتی، شبکه های تعمیر و نگهداری و زنجیره های تامین در اطراف پایگاه صنعتی خود است.

ایتالیا شش فروند A330 MRTT را پس از سقوط KC-46 نهایی کرد

به گزارش Tenders Digital Each day، سیستم اطلاعیه تدارکات اتحادیه اروپا، در 25 ام، اداره تسلیحات هوایی و قابلیت پرواز ایتالیا ماه گذشته قرارداد اصلی را با سازنده هواپیمای فرانسوی ایرباس برای خرید شش هواپیمای حمل و نقل تانکر چند منظوره A330 امضا کرد. ارزش کل قرارداد، از جمله پشتیبانی لجستیک یکپارچه بلند مدت، 1.61 میلیارد دلار است.

این تصمیم مهم است زیرا به طور موثر جایگزین تانکرهای آمریکایی بوئینگ سری KC-767 می شود که نیروی هوایی ایتالیا به مدت 15 سال از آنها بهره برداری می کند. از سال 2022، ایتالیا به دنبال معرفی KC-46 Pegasus بوئینگ بود. ارزش قرارداد مورد انتظار حدود 1.3 میلیارد دلار بود. طرحی برای فروش چهار فروند KC-767 موجود به بوئینگ نیز مورد بررسی قرار گرفت، اما ایتالیا فرآیند مربوطه را در سال 2024 متوقف کرد و به مناقصه آزاد تغییر مکان داد. گفته می‌شود که ایرباس پروژه را در ساختاری که در واقع یک ساختار منفرد بود، تضمین کرده است.

حذف بوئینگ ناشی از نقص فنی مزمن است. به ویژه، اعوجاج دوربین و مشکلات دید در سیستم دید از راه دور، همراه با تاخیرهای مکرر در ارتقاء، سوالاتی را حتی در نیروی هوایی ایالات متحده در مورد تثبیت کامل عملیاتی ایجاد کرد و ضربه جدی به اعتماد به پلت فرم وارد کرد. با این حال این فقط توضیح سطحی بود. در واقع، این تصمیم همچنین با سیاست خوداتکایی صنعتی دفاعی اتحادیه اروپا، با محوریت صندوق دفاع اروپا، با هدف گسترش تدارکات مشترک همراه بود. این محاسبات برای دور شدن از سیستم‌های لجستیکی و تعمیر و نگهداری متمرکز ایالات متحده و تقویت اکوسیستم نگهداری، تعمیر، تعمیرات اساسی و زنجیره تامین اروپا است.

ایرباس A330 MRTT یک پلت فرم اثبات شده است که قبلا توسط کره جنوبی، فرانسه، بریتانیا، استرالیا، عربستان سعودی، سنگاپور و امارات متحده عربی اداره می شود. این هواپیما همچنین هواپیمای اصلی برنامه ناوگان چند ملیتی MRTT ناتو است. در حال حاضر، 17 کشور در سراسر جهان 85 فروند هواپیما سفارش داده اند که بیش از 66 هواپیما تحویل داده شده است. سهم آن از بازار نفتکش های هوایی غیرآمریکایی بیش از 90 درصد تخمین زده می شود.

از نظر عملکرد نیز ایرباس از بوئینگ پیشی می گیرد. A330 MRTT می تواند 15 تا 16 درصد سوخت بیشتری نسبت به KC-46 حمل کند، در حالی که ظرفیت بار آن حدود 50 درصد بیشتر و ظرفیت حمل و نقل نیرو تا بیش از دو برابر تخمین زده می شود. می تواند تا 380 سرباز را حمل کند و حمل و نقل بار استراتژیک و ماموریت های تخلیه پزشکی را انجام دهد. این توضیح می دهد که چرا کشورهای اروپایی برای استقامت عملیاتی دوربرد و انعطاف پذیری چند ماموریتی به سمت این هواپیما جذب می شوند. به ویژه، از آنجایی که نیروی هوایی ایتالیا ناوگان F-35A/B خود را گسترش می دهد، تامین امنیت ظرفیت سوخت گیری هوایی دوربرد ضروری است. A330 MRTT می تواند به طور قابل ملاحظه ای عملیات استقرار دوربرد و قابلیت گشت هوایی نبرد پایدار را افزایش دهد. این همچنین با گسترش دامنه عملیاتی ناتو در سراسر دریای بالتیک، اروپای شرقی و دریای سرخ هماهنگ است.

سیستم هشدار زودهنگام اروپایی وارد خلاء بوئینگ E-7 می شود

دور شدن اروپا از ایالات متحده محدود به ایتالیا نیست. اخیراً کشورهای اروپایی وابستگی به سیستم های تسلیحاتی ساخت آمریکا را به عنوان یک خطر بلندمدت در نظر گرفته اند. تردیدهای اساسی در مورد اتکا به تسلیحات آمریکایی در میان کشورهای اروپایی افزایش یافته است زیرا شک و تردید نسبت به ناتو و فشار بر هزینه های دفاعی اروپا بارها در دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده ظاهر شده است.

نمادین ترین تغییر در برنامه سیستم هشدار و کنترل هوابرد ناتو ظاهر شده است. آژانس تدارکات ناتو، آژانس پشتیبانی و تدارکات ناتو، در ابتدا E-7 Wedgetail بوئینگ را به عنوان سکوی جانشین E-3 Sentry دنبال کرده بود، اما پس از اینکه نیروی هوایی ایالات متحده شروع به بررسی خروج از برنامه E-7 کرد، کل پروژه متزلزل شد. وزارت دفاع هلند بعداً رسماً تعلیق طرح خرید E-7 ناتو را تأیید کرد و ساب سوئد به سرعت وارد خلأ شد. در داخل ناتو، اکنون شتاب برای بررسی GlobalEye ساب به عنوان یک نامزد پیشرو برای پلتفرم هشدار زودهنگام نسل بعدی در حال رشد است. فرانسه و آلمان همچنین در حال بررسی امکان پذیرش GlobalEye هستند.

افزایش GlobalEye توسط متغیرهایی در سمت ایالات متحده آغاز شد. از آنجایی که نیروی هوایی ایالات متحده پس از سال مالی 2025 نسبت به افزایش هزینه، تاخیر در توسعه و بقا در محیط های پر خطر پیرامون برنامه E-7 ابراز نگرانی کرد، منطق تدارکات موجود ناتو تضعیف شد. E-7 در ابتدا به عنوان یک نامزد پیشرو برای جایگزینی E-3A در نظر گرفته می شد، اما زمانی که تعهد واشنگتن به حفظ این برنامه تزلزل یافت، چارچوب عملیاتی مشترک متفقین نیز در معرض عدم قطعیت قرار گرفت. به همین دلیل است که ناتو با پیوند دادن یک قابلیت نظارتی اصلی به جدول زمانی تدارکات و سیاست بودجه ایالات متحده، احساس سنگینی کرد.

GlobalEye یک هواپیمای هشدار دهنده و کنترل زودهنگام هوابرد است که پلت فرم جت تجاری Bombardier World 6000/6500 را با سیستم راداری Erieye ER ترکیب می کند. این هواپیما توسط Bombardier کانادا تامین می شود، در حالی که سیستم نظارت و کنترل اصلی توسط Saab سوئد ارائه می شود. این ترکیب به‌عنوان جایگزینی در نظر گرفته می‌شود که می‌تواند عملکرد استاندارد ناتو و قابلیت نظارت دوربرد را در حین دور شدن از سیستم‌های بوئینگ محور تضمین کند.

پیامدهای سیاسی انتخاب GlobalEye نیز قابل توجه است. ناوگان آواکس ناتو مدت‌هاست که در اطراف پایگاه هوایی Geilenkirchen در آلمان فعالیت می‌کند و به عنوان ستون اصلی نظارت بر فضای اروپای شرقی و فرماندهی و کنترل متحدان عمل کرده است. تصمیم برای تغییر این قابلیت از سکوی بوئینگ به سکوی سوئدی-کانادایی اهمیت بسیار بیشتری دارد. این نشان می دهد که کشورهای عضو اروپایی در حال حرکت به سمت کاهش وابستگی تک منبعی به سیستم های ساخت ایالات متحده هستند، حتی در قابلیت های سطح بالایی مانند نظارت، شناسایی و فرماندهی و کنترل.

شکاف ها در جت های جنگنده ساخت ایالات متحده و شبکه های دفاع هوایی با تسریع خودمختاری دفاعی اروپا گسترش یافت

انحصار ساخت آمریکا در بازار جت های جنگنده و پدافند هوایی نیز متزلزل شده است. در گذشته، کشورهای عضو ناتو خرید تسلیحات را بر اساس عملکرد اثبات شده رزمی و قابلیت همکاری نظامی با ایالات متحده انجام می دادند. با این حال، اخیراً، کنترل زنجیره تأمین، دسترسی به نرم افزار، استقلال تعمیر و نگهداری و استقلال عملیاتی زمان جنگ به عنوان متغیرهای اصلی ظاهر شده اند. به ویژه، نگرانی به سرعت در داخل اروپا در حال گسترش است که وابستگی زیاد به سیستم عامل های ایالات متحده می تواند محدودیت های استراتژیک را در یک حادثه ایجاد کند.

یک مورد نماینده، جنجال پیرامون F-35 لاکهید مارتین است. سیستم‌های لجستیک و تعمیر و نگهداری مبتنی بر ALIS و ODIN F-35 به سرورهای ایالات متحده مرتبط هستند، در حالی که ارتقاء نرم‌افزار و مقامات کلیدی تعمیر و نگهداری نیز تحت رهبری ایالات متحده مدیریت می‌شوند. مقامات صنعت دفاعی اروپا و کارشناسان امنیتی این نگرانی را مطرح کرده اند که این امر می تواند اپراتورها را به شدت به سیستم های تایید ایالات متحده در زمان جنگ وابسته کند. به ویژه، از آنجایی که احتمال کاهش مشارکت ایالات متحده در ناتو از زمان بازگشت ترامپ به قدرت بارها مطرح شده است، این تصور در اروپا در حال افزایش است که وابستگی به پلتفرم های ساخت ایالات متحده مستقیماً با متغیرهای سیاسی و امنیتی مرتبط است.

همچنین به همین دلیل است که فرانسه اخیراً کارزار خود را برای فروش هواپیماهای جنگنده رافال به کشورهای اروپایی افزایش داده است. امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، بارها این پیام عمومی را ارائه کرده است که اروپا باید خرید تسلیحات ساخت اروپا را در اولویت قرار دهد. صنایع دفاعی فرانسه بر استقلال کامل عملیاتی به عنوان مزیت اصلی رافال نسبت به F-35 تاکید می کند. در عمل، رافال اجازه ادغام سلاح و اصلاح نرم افزار ماموریت را بدون تایید ایالات متحده می دهد. از دیدگاه فرانسه، فروش جت های جنگنده نیز در خدمت انتشار پیام سیاسی حاکمیت امنیتی اروپا است.

چشم انداز توسعه برای جت های جنگنده نسل ششم نیز در همین راستا حرکت می کند. سیستم هوایی رزمی آینده که توسط فرانسه، آلمان و اسپانیا دنبال می شود، و برنامه هوایی رزمی جهانی که به طور مشترک توسط بریتانیا، ایتالیا و ژاپن دنبال می شود، هر دو دارای ویژگی پروژه های استراتژیک بلندمدت با هدف کاهش وابستگی به پلت فرم های نسل بعدی ایالات متحده هستند. بریتانیا، به ویژه، نیاز روزافزونی به حفظ اکوسیستم دفاعی مستقل را پس از برگزیت دیده است، در حالی که آلمان و فرانسه تضمین حاکمیت تکنولوژیکی خود اروپا را به عنوان یک هدف اصلی در دور شدن از ساختار نیروی هوایی متمرکز بر ایالات متحده قرار داده‌اند.

تغییر در پدافند هوایی حتی مستقیم تر است. پس از جنگ روسیه و اوکراین، اروپا برای گسترش سامانه های دفاع هوایی دوربرد هجوم آورده است. در ابتدا، سیستم پاتریوت ایالات متحده تقریباً تنها گزینه در نظر گرفته می شد، اما اخیراً SAMP/T NG فرانسوی-ایتالیایی و خانواده IRIS-T SLM آلمان به سرعت حضور خود را گسترش داده اند. به طور خاص، SAMP/T NG، بر اساس موشک Aster 30 Block 1NT، به عنوان یک جایگزین بالقوه پاتریوت ذکر شده است زیرا توانایی رهگیری موشک های بالستیک را تقویت می کند.

در این روند، نفوذ پیمانکاران دفاعی آمریکا نیز به تدریج متزلزل می شود. در گذشته، خرید سکوهای ساخت ایالات متحده به عنوان نمادی از انسجام ناتو عمل می کرد. اما اکنون این دیدگاه در داخل اروپا به سرعت در حال گسترش است که همکاری امنیتی و وابستگی صنعتی موضوعات جداگانه ای هستند. منطق دورانی که در آن برتری عملکرد به تنهایی تسلط بر بازار را تضمین می کرد، در حال تضعیف است، در حالی که حاکمیت دفاعی و استقلال استراتژیک به عنوان معیارهای اصلی برای تصمیم گیری های تدارکاتی در حال ظهور هستند.