چگونه دلارهای نفتی قلدری ایالات متحده را تامین مالی و تشویق می کند؟ – مانیتور خاورمیانه

درک منطق هزینه های نظامی گزاف آمریکا و جنگ های پی در پی در کشورهای مختلف – از ویتنام، عراق گرفته تا ونزوئلا و ایران – بدون درک نظام پولی بین المللی غیرممکن است. با طراحی یک مکانیسم جهانی، ایالات متحده توانسته است «هزینه‌های جنگ» را به کشورهای دیگر منتقل کند و به مداخلات نظامی بی‌پایان بدون تحمل تورم مزمن یا کسری بودجه فلج‌کننده ادامه دهد. این چارچوب ساختاری پیش نیازی برای تحلیل بسیاری از جنگ‌های بلندپروازانه ای است که ایالات متحده به راه انداخته است – از جمله تهاجم اخیر به ایران.

نقطه شروع تسلط دلار بر اقتصاد جهانی کنفرانس برتون وودز در پایان جنگ جهانی دوم بود. بر اساس توافق نهایی، ارزش ارزهای جهانی به دلار گره خورده بود و دولت آمریکا متعهد شد که هر اونس طلا را معادل 35 دلار بسازد.

با این توافق، دلار به بهشت ​​پولی اصلی تجارت و دارایی های جهانی تبدیل شد و کشورها ذخایر اصلی خود را به جای طلا به دلار حفظ کردند. به مدت دو دهه پس از پذیرش دلار به عنوان ارز پایه، آمریکا توانست با چاپ پول به کشورهای مختلف وام دهد و صادرات خود را با همان دلار دریافت کند و هزینه های خارجی خود را بدون ترک طلا بپردازد. بدین ترتیب دنیا به دلار وابسته شد و آمریکا عملا با پول چاپی خود اقتصاد جهانی را تامین مالی کرد.

در دهه 1960 به دلیل حجم بالای گردش دلار آمریکا در سراسر جهان و همچنین هزینه های بالای جنگ ویتنام، افزایش هزینه های رفاهی و چاپ گسترده دلار برای رفع نیازهای جهانی، کشورهای مختلف متوجه شدند که ایالات متحده دلاری بیش از ذخایر طلای خود چاپ کرده است. فرانسه به رهبری شارل دوگل، بریتانیای کبیر، سوئیس، بلژیک، هلند و چندین کشور دیگر به تدریج دلارهای خود را به طلا تبدیل کردند – اقدامی که ذخایر طلای آمریکا را به شدت کاهش داد.

تا اوایل سال 1971، ذخایر طلای ایالات متحده از 20000 تن در سال 1949 به حدود 10000 تن کاهش یافت، در حالی که حجم دلار در گردش خارج از ایالات متحده به بیش از 50 میلیارد دلار رسیده بود. دیگر هیچ ارتباطی بین طلا و دلار خارجی وجود نداشت.

در 15^هفتم در آگوست 1971، ریچارد نیکسون در یک سخنرانی تلویزیونی ناگهانی (که بعدها به “شوک نیکسون” معروف شد) اعلام کرد که ایالات متحده دیگر دلار را با نرخ ثابت به طلا تبدیل نخواهد کرد. بنابراین، رابطه دلار و طلا قطع شد و نرخ ارز شناور شد. پس از آن، واشنگتن باید به دنبال یک لنگر جدید برای دلار بود و معمار آن هنری کیسینجر، وزیر امور خارجه وقت آمریکا بود.

به گفته چندین منبع، یک توافق محرمانه بین واشنگتن و ریاض در ژوئن 1974 امضا شد. عربستان سعودی متعهد شد که نفت خود را منحصراً به دلار بفروشد و درآمد دلاری خود را در اوراق قرضه خزانه داری آمریکا سرمایه گذاری کند.

در مقابل، واشنگتن تضمین های امنیتی و کمک های نظامی به خاندان حاکم سعودی ارائه کرد. این امر در مورد سایر کشورهای ساحلی حاشیه جنوبی خلیج فارس نیز صدق می کند. این توافق تولد سیستمی بود که اقتصاددانان آن را «دلار نفتی» می‌نامند. سایر کشورهای عضو اوپک به تدریج از عربستان سعودی پیروی کردند و در نتیجه تقاضای جهانی زیادی برای دلار ایجاد کردند.

این معماری مالی یک چرخه ساده اما مرگبار را ایجاد می کند که هنوز ستون فقرات اقتصاد جهانی را تشکیل می دهد.

از آنجایی که نفت – رگ حیات اقتصاد مدرن – منحصراً به دلار قیمت گذاری و فروخته می شد، هر کشوری در جهان که به نفت نیاز داشت ابتدا باید دلار خریداری می کرد.

برای به دست آوردن این دلارها، کشورها باید کالاها و خدمات واقعی را به بازار ایالات متحده صادر می کردند. در همین حال، چاپ یک اسکناس 100 دلاری برای فدرال رزرو تنها 17 سنت هزینه داشت. در حال حاضر به صورت دیجیتال، ارزان تر است. به عبارت ساده، کارگران و شرکت‌ها در آسیا و اروپا کالاهای واقعی تولید می‌کنند و در ازای آن کاغذ چاپ شده یا دلار دیجیتال منتشر شده توسط فدرال رزرو دریافت می‌کنند. ایالات متحده 100 دلار کالای واقعی از کشورهای دیگر به قیمت 17 سنت خرید.

اما داستان به همین جا ختم نمی شود. کشورهای صادرکننده نفت و سایر کشورهایی که دلار مازاد داشتند، این پول را به جای اینکه همه آن را صرف کالاهای آمریکایی کنند، در اوراق قرضه خزانه داری آمریکا سرمایه گذاری کردند. سرمایه گذاران خارجی در حال حاضر مجموعاً 9.1 تریلیون دلار اوراق قرضه دولتی ایالات متحده دارند که معادل 32 درصد از کل بدهی فدرال است.

این جریان ثابت سرمایه خارجی به خزانه داری ایالات متحده به دولت فدرال این امکان را می دهد که کسری بودجه مزمن خود را تامین کند، کسری که عمدتاً ناشی از هزینه های نظامی هنگفت است که پیش بینی می شود تنها در سال 2026 به 1 تریلیون دلار برسد و اکنون بدهی ناخالص دولت فدرال را به بیش از 39 تریلیون دلار رسانده است.

موقعیت دلار به عنوان تجارت غالب و ذخیره ارزش در جهان به ایالات متحده “مزیت بزرگ” می دهد. در واقع، ایالات متحده از طریق چاپ یا دلارهای دیجیتال کالاها را از جهان خریداری می کند، در حالی که جهان همان دلار را با خرید بدهی ایالات متحده به ایالات متحده قرض می دهد. این بدان معناست که آمریکایی‌ها از واردات ارزان‌تر، هزینه‌های استقراض کمتر و استانداردهای زندگی بالاتر از آنچه که بهره‌وری آنها به تنهایی آنها را توجیه می‌کند سود می‌برند. علاوه بر این، زمانی که ایالات متحده عرضه پول خود را گسترش می‌دهد (تسهیل کمی)، تورم تا حدی به خارج از کشور صادر می‌شود زیرا کشورهای دارای دلار شاهد کاهش قدرت خرید خود هستند.

ایالات متحده همچنین بر خلاف کشورهای در حال توسعه که در برابر نوسانات دلار آسیب پذیر هستند، با خطر عدم تطابق ارز روبرو نیست – به پول خود وام می گیرد. بنابراین، جهان عملاً به مصرف و هزینه های نظامی ایالات متحده یارانه پرداخت می کند، در حالی که ایالات متحده وابستگی پرهزینه دلاری را به دیگران تحمیل می کند.

نتیجه نهایی این چرخه شاید تلخ‌ترین حقیقت اقتصاد جهانی مدرن باشد: جهان نفت می‌خرد، دلار احتکار می‌کند و با خرید اوراق قرضه آمریکا، هزینه بمب‌هایی را می‌پردازد که واشنگتن بر سر دشمنانش می‌ریزد که قلدری‌اش را به چالش می‌کشد یا به تیربار تحریم‌ها تبدیل می‌کند. اگر جهان تجارت نفت با دلار آمریکا را متوقف کند، جایگاه دلار به عنوان ارز اصلی تجارت و ذخیره جهان با چالش جدی مواجه خواهد شد. در نتیجه، ارزش دلار در برابر سایر ارزهای اصلی کاهش خواهد یافت.

هزینه های استقراض ایالات متحده افزایش خواهد یافت زیرا تقاضای خارجی برای اوراق خزانه داری (که از بازیافت دلارهای نفتی ناشی می شود) کاهش خواهد یافت. همانطور که واردات گران تر می شود، تورم می تواند تسریع شود و ایالات متحده “امتیاز گزاف” خود را برای ایجاد کسری تجاری بزرگ بدون فشار فوری ارز از دست خواهد داد. بازارهای مالی ممکن است بی ثبات تر شوند و کشورها به یورو، یوان یا طلا روی بیاورند.

در حال حاضر، سیستم «دلار نفتی» یک تقاضای بین‌المللی ثابت برای دلار ایجاد می‌کند: کشورها برای خرید نفت به دلار نیاز دارند و کشورهای صادرکننده نفت اغلب دلارهای مازاد خود را در دارایی‌های ایالات متحده دوباره سرمایه‌گذاری می‌کنند.

این امر امنیت جهانی انرژی را مستقیماً به تسلط دلار مرتبط می کند. هر کشور بزرگی که بخواهد نفت را به ارز دیگری بفروشد – همانطور که عراق، لیبی، ونزوئلا و ایران انجام داده اند یا می خواهند انجام دهند – مستقیماً این سلطه را تهدید می کند. بنابراین ایالات متحده از نیروی نظامی یا تغییر رژیم برای جلوگیری از رقابت دلارهای نفتی استفاده خواهد کرد.

تجاوز به ونزوئلا و اخیراً ایران بیانگر این منطق است. ایالات متحده برتری اقتصادی خود را با کنترل مناطق نفت خیز و اعمال قیمت گذاری دلار تضمین می کند. این اقدامات نظامی اغلب به عنوان گسترش دموکراسی یا مقابله با تروریسم معرفی می شود و در مورد ایران به بهانه مبارزه با سلاح های هسته ای انجام شده است، اما انگیزه اصلی آن روشن است: بدون دلار نفت، هزینه های استقراض آمریکا افزایش می یابد، تورم افزایش می یابد و بلوک قدرت جهانی جابجا می شود. بنابراین، این سیستم از نظر ساختاری به “جنگ افروزی” پاداش می دهد. حضور ده‌ها پایگاه نظامی، ناوهای جنگی، ناوهای هواپیمابر، ناوچه‌ها و جنگ‌های نیابتی در خاورمیانه به عنوان حافظان واقعی انحصار دلار – از جمله دلایل دیگر – عمل می‌کنند و هر کشوری که بخواهد از آن جدا شود مجازات خواهد شد.

نظرات بیان شده در این مقاله متعلق به نویسنده است و لزوماً منعکس کننده خط مشی تحریریه میدل ایست مانیتور نیست.