بهمنگان: جشن زمستانی بر آستانهی نوروز
بهمنگان یا جشن سده، یکی از کهنترین جشنهای ایرانی است که در دهم بهمن ماه برگزار میشود. این جشن نمادی از پیروزی نور بر تاریکی و گرما بر سرما است و به عنوان پیشدرآمدی برای نوروز، جشن بزرگ بهار، شناخته میشود. ریشههای تاریخی بهمنگان به دوران باستان بازمیگردد، زمانی که ایرانیان باستان به ستایش عناصر طبیعی و تقدیس آتش به عنوان نماد پاکی و نور میپرداختند.
ریشههای تاریخی و فرهنگی
بهمنگان به عنوان جشنی زرتشتی، با آتش و نور پیوند عمیقی دارد. بر اساس اسطورهها، این جشن به یادبود کشف آتش توسط هوشنگ، پادشاه پیشدادی، برگزار میشود. آتش در این جشن نه تنها نماد روشنایی، بلکه نماد زندگی، انرژی و امید است. این جشن همچنین نشاندهندهی گذر از زمستان سرد و تاریک به سوی بهاری گرم و روشن است.
رسوم و سنتها
در این جشن، مردم دور هم جمع میشوند و با روشن کردن آتش بزرگ، شعرخوانی، موسیقی و رقص، شادی و همبستگی را جشن میگیرند. غذاهای سنتی مانند آش رشته، حلوای زعفرانی و شیرینیهای محلی نیز از عناصر اصلی این جشن هستند. علاوه بر این، قصهگویی و خواندن اشعار شاهنامه فردوسی، به ویژه بخشهایی که مرتبط با اسطورهها و قهرمانان ایرانی است، از آیینهای مهم بهمنگان محسوب میشود.
بهمنگان در سطح جهانی
در جوامع ایرانی خارج از ایران، بهمنگان به عنوان فرصتی برای حفظ هویت فرهنگی و انتقال سنتها به نسلهای جدید برگزار میشود. ایرانیان مقیم خارج از کشور با برگزاری این جشن در مراکز فرهنگی، مساجد یا پارکها، نه تنها فرهنگ خود را زنده نگه میدارند، بلکه دیگران را نیز با زیباییهای فرهنگ ایرانی آشنا میکنند. این جشنها به عنوان پلی برای تبادل فرهنگی و تقویت همبستگی جهانی عمل میکنند.
تأثیر فناوری بر سنتها
با پیشرفت فناوری، برگزاری جشنهایی مانند بهمنگان نیز دستخوش تغییر شده است. شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای آنلاین به ایرانیان این امکان را میدهند که از هر گوشهی جهان در این جشنها مشارکت کنند. با این حال، چالشهایی نیز در حفظ اصالت این سنتها به وجود آمده است، زیرا نسلهای جوان ممکن است تحت تأثیر فرهنگهای غالب قرار بگیرند.
ادبیات و بهمنگان
ادبیات فارسی همواره نقش مهمی در انتقال مفاهیم فرهنگی و فلسفی جشنهایی مانند بهمنگان داشته است. اشعار فردوسی، حافظ و سعدی به عنوان میراثی گرانبها، در این جشنها خوانده میشوند. به عنوان مثال، فردوسی در شاهنامه به مفاهیمی مانند پیروزی نور بر تاریکی و نقش قهرمانان در حفظ ارزشهای فرهنگی اشاره میکند که با مفاهیم بهمنگان همخوانی دارد.
نقش بهمنگان در وحدت و تجدید حیات
بهمنگان نمادی از شادی، وحدت و تجدید حیات است. این جشن به ایرانیان یادآوری میکند که با حفظ سنتها و ارزشهای فرهنگی، میتوانند در عین احترام به تنوع، هویت خود را حفظ کنند. در سطح جهانی، این جشنها به غنای فرهنگی جهان کمک میکنند و نشان میدهند که فرهنگها میتوانند در کنار هم همزیستی مسالمتآمیز داشته باشند.
با ما در مرشدی همراه شوید
تصویر بالا تزئینی است.