از لحاظ تاریخی، حمل و نقل هوایی در طول بحران های زنجیره تامین، به ویژه اختلالات کووید و دریای سرخ به عنوان یک تساوی کننده عمل کرده است. هنگامی که حمل و نقل اقیانوسی با مشکل مواجه شد، محموله هوایی برای پر کردن شکاف وارد شد. این بار متفاوت است. برخلاف شوکهای قبلی، درگیری کنونی به خطوط هوایی و صنعت محمولههای هوایی سختتر از کشتیرانی اقیانوسی ضربه میزند، در میان ترسهایی که ممکن است بدترین اتفاق در راه باشد.
نایل ون دو وو، مدیر ارشد حمل و نقل هوایی Xeneta می گوید: «معمولاً، در ابتدای هر ماه، عملکرد بازار جهانی محموله هوایی را برای 4 تا 5 هفته گذشته گزارش می کنیم – اما در حال حاضر، کاهش 2- یا 4 درصدی تقاضا در ماه مارس، صنعت را نگران نمی کند.
واضح است که نگرانیها و سؤالات بیپاسخ زیادی در مورد چشمانداز بازار وجود دارد، اما ما همچنین شاهد شفافیت و بلوغ فعلی در روابط مشتری و تأمینکننده، و احساس همبستگی هستیم که اگرچه تأثیر درگیری خارج از کنترل آنها است، اما آنها با هم از آن عبور خواهند کرد.»
Van de Wouw افزود: “نرخ حمل و نقل هوایی در حال افزایش است و ما در حال حاضر شواهدی از جنگ خاورمیانه می بینیم که قیمت گذاری جهانی حمل و نقل هوایی را تغییر داده است، اما برای حمل کنندگان، هزینه تنها یکی از متغیرها است. حفاظت از سهم بازار و خدمات به مشتریان نیز نقش مهمی ایفا می کند.
“آیا افزایش قیمت سوخت تقاضا برای حمل و نقل هوایی را کاهش می دهد؟ نه بلافاصله، اما اگر این درگیری در بلندمدت ادامه یابد، قطعا بله، زیرا جهان با یک مسئله اقتصادی بسیار گسترده تر مواجه خواهد شد.”
تا آن زمان، او انتظار دارد که صنعت حمل و نقل هوایی به یافتن راهی برای حمل و نقل کالا ادامه دهد، “اما این هزینه دارد”. او تاکید کرد که چگونه ظرفیت به مکانهای ایمن فرودگاهی مانند مسقط و جده منتقل شده است تا زنجیره تامین محموله هوایی در حال حرکت باشد و انتظار میرود شاهد چنین انعطافپذیری بیشتری باشیم.
او گفت: “در حال حاضر، ما میتوانیم شاهد همبستگی و اعتماد زیادی بین فرستندهها، فرستندهها و خطوط هوایی برای جابهجایی کالاها باشیم. میبینیم که کسبوکارها تا آنجا که میتوانند به قراردادها احترام میگذارند و به آنچه توافق کردهاند پایبند هستند و منتظرند تا ببینند چه اتفاقی میافتد.”
سهامداران محموله هوایی امید خود را به حل و فصل سریع وضعیت کنونی در خاورمیانه بسته اند. شهرهایی مانند دبی و دوحه نقاط میانی استراتژیک بین قاره آمریکا، آسیا و اروپا را اشغال کردهاند و به عنوان موتور رشد در پشت ظهور خطوط ارتباطی فوقالعاده مانند امارات، اتحاد و قطر ایرویز عمل کردهاند. اکنون، مزیت جغرافیایی به یک آسیبپذیری استراتژیک تبدیل شده است زیرا فرودگاههای مرکزی قربانی درگیری شدهاند.
اثرات موج دار حتی فراتر می رسد. شوک نفتی قیمت سوخت جت را تقریباً دو برابر کرده است و شرکتهایی را که قبلاً به دلیل فشارهای مالی پروازهای خود را تغییر داده یا زمینگیر میکنند، تحت فشار قرار داده است.
پنج هفته پس از درگیری، ظرفیت بار هوایی در منطقه تقریباً 30 درصد کمتر از سطح قبل از درگیری است – و این کاهش عرضه در نرخها خود را نشان میدهد. نرخ بارهای هوایی جهانی در ماه مارس از سطح پیک فصل 2025 فراتر رفت و به 2.86 دلار در هر کیلوگرم رسید که بالاترین میزان از دسامبر 2024 است.
درگیری در اواسط فصل مناقصه برای قراردادهای سالانه حمل و نقل هوایی تشدید شد و تغییری را که در حال حاضر در حال انجام بود تسریع کرد: در سه ماهه اول 2026، حملکنندگان به طور معناداری به سمت توافقهای سه ماهه بر سر قراردادهای سالانه حرکت کردند و اعتبار نرخ را در سراسر بازار کاهش دادند. این با توصیه Xeneta مطابقت دارد. ما توصیه میکنیم که مناقصهها را در شرایط نااطمینانی کنونی به تعویق بیاندازیم، زیرا اکنون که کل پسزمینه میتواند به سرعت تغییر کند، چه ارزشی دارد که تعهد طولانیمدت داشته باشیم؟ ون دو واو گفت.
برای مذاکرات حمل و نقل هوایی، سه ماهه اول 2026 پویایی هایی را که در طول کووید ظاهر شد، منعکس می کند. در ماه مارس، سهم حجم جهانی حملونقل تحت نرخهای نقدی سه واحد درصد افزایش یافت و به 52 درصد رسید – فقط یک واحد کمتر از سطح ثبت شده در زمان شروع همهگیری.
تاثیر نرخ در کریدورهای خروجی از جنوب آسیا و آسیای جنوب شرقی به خاورمیانه شدیدترین بوده است. در هفته منتهی به 29 مارس، نرخهای نقطهای +50 تا 100 درصد در مقایسه با چهار هفته قبل از آن افزایش یافت. این افزایش نشاندهنده همگرایی فشارها است: کمبود شدید ظرفیت ناشی از وابستگی شدید به هواپیماهای حامل خاورمیانه، هزینههای سوخت جت تقریباً دوبرابر، و هزینههای اضافی در معرض خطر جنگ.
این اختلال دیگر محدود به خاورمیانه نیست. از آنجایی که این منطقه تقریباً نیمی از کل ظرفیت کریدورهای آسیا-اروپا – و برای جنوب آسیا به سمت قاره آمریکا را تشکیل می دهد – فشار در حال حاضر در حال تغییر شکل جریان در سراسر خطوط است.
با توجه به تسلط شرکتهای حملونقل خاورمیانه در این مسیرها، نرخهای نقطهای از آسیای جنوب شرقی و جنوب آسیا به اروپا از مسیر مشابهی پیروی کردهاند. در مقابل، خطوط شمال شرق آسیا-اروپا نسبتاً بهتر عمل کردهاند، زیرا خطوط هوایی پروازهای مستقیم بیشتری را برای جبران این امر مستقر کردهاند. کریدورهای اروپا-آفریقا رشد 31 درصدی را به ثبت رساندند که نشان دهنده نقش خاورمیانه به عنوان قطب اصلی ترانزیتی است که این دو منطقه را به هم متصل می کند.
