آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد روز جمعه خواستار افزایش حمایت های بین المللی برای کمک به ادغام مجدد عودت کنندگان شد و گفت که از اکتبر 2023 تاکنون 5.4 میلیون نفر به افغانستان بازگشته اند که اقتصاد شکننده و سیستم بشردوستانه این کشور را تحت فشار قرار داده است.
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل اعلام کرد که در سال جاری تاکنون نزدیک به 150 هزار نفر از ایران و پاکستان بازگشته اند که این رقم به عنوان بازگشت بی سابقه 2.9 میلیون نفر در سال 2025 توصیف شده است.
این آژانس گفت که سرعت و مقیاس بازگشت ها بحران افغانستان را عمیق تر کرده است، زیرا این کشور با وضعیت بدتر بشردوستانه و حقوق بشر – به ویژه برای زنان و دختران – با اقتصاد شکننده و بلایای طبیعی مکرر مواجه است.
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل با استناد به گزارش اخیر بانک جهانی، اعلام کرد که رشد سریع جمعیت ناشی از بازده باعث کاهش 4 درصدی تولید ناخالص داخلی سرانه در سال 2025 شده است.
این آژانس افزود که تعداد بالای بازگشتها در سال جاری به ویژه با توجه به شرایط سخت زمستانی، با دمای انجماد و بارش برف سنگین در بیشتر نقاط کشور، مربوط میشود.
نظرسنجی اخیر کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد نشان داد که بیش از نیمی از عودت کنندگان گزارش دادند که نوعی کار، اغلب غیررسمی، پیدا کرده اند. در میان زنان، کمتر از یک چهارم توانستند شغلی را تضمین کنند.
آژانس گفت که بیش از نیمی از خانواده های عودت کننده فاقد اسناد مدنی مانند کارت شناسایی هستند و بیش از 90 درصد آنها با کمتر از 5 دلار در روز زندگی می کنند.
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) اعلام کرد که نگران پایداری بازگشت است. در حالی که 5 درصد از افراد مورد بررسی گفتند که قصد دارند دوباره افغانستان را ترک کنند، بیش از 10 درصد یکی از بستگان یا اعضای جامعه را می شناسند که قبلاً پس از بازگشت آن را ترک کرده است.
آژانس گفت: «این تصمیمها ناشی از تمایل به ترک نیست، بلکه به دلیل این واقعیت است که بسیاری از آنها قادر به بازسازی یک زندگی قابل دوام و با عزت نیستند».
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل گفت که امسال بر حمایت از ادغام مجدد، از جمله از طریق خدمات حفاظتی، مسکن و حمایت معیشتی، به ویژه برای زنان، تمرکز خواهد کرد.
این آژانس هشدار داد که فضای پناهندگی در منطقه در حال کوچک شدن است و مسیرهای مهاجرتی تنظیم شده در حال تنگ شدن است و این خطر را افزایش می دهد که افغان ها سفرهای خطرناک بعدی را انجام دهند.
برای سال 2026، کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) گفت که برای حمایت از بیجاشدگان و عودت کنندگان در سراسر افغانستان به 216 میلیون دلار نیاز دارد، اما پاسخ آن در حال حاضر تنها 8 درصد تمویل می شود.
این وضعیت را «لحظهای حساس» برای سرمایهگذاری در راهحلهای بلندمدت برای آوارگی و توانمند ساختن عودتکنندگان برای بازسازی زندگی خود در امنیت و عزت نامید.
