چهارم فوریه مصادف با روز جهانی سرطان است، بیماری که سالانه جان هزاران نفر را در سراسر جهان می گیرد. افغانستان نیز از جمله کشورهایی است که تعداد زیادی از شهروندان آن قربانی این بیماری می شوند. کمبود مراکز تشخیصی و درمانی، هزینه های بالای درمان و سطح پایین آگاهی عمومی باعث شده است که بسیاری از بیماران تنها زمانی به دنبال مراقبت های پزشکی باشند که بیماری به مراحل پیشرفته رسیده باشد و فرصت درمان موثر از دست رفته باشد. کارشناسان بهداشت تاکید دارند که تشخیص زودهنگام، افزایش آگاهی عمومی و سرمایه گذاری برای ایجاد مراکز درمانی مجهز از اساسی ترین راه های کاهش مرگ و میر ناشی از سرطان در کشور است.
سرطان که به “قاتل خاموش” معروف است، معمولاً در مراحل اولیه علائم واضحی ندارد، که باعث می شود بسیاری از بیماران دیر به دنبال درمان باشند. بر اساس یافته های یک تحقیق پنج ساله سازمان جهانی صحت (WHO)، سالانه حدود 23000 نفر در افغانستان به سرطان مبتلا می شوند. وزارت صحت عامه طالبان نیز اعلام کرده است که تعداد موارد سرطان در سال های اخیر افزایش یافته و تنها در سال گذشته نزدیک به شش هزار مورد در شهر کابل به ثبت رسیده است.
در پی افزایش تعداد بیماران سرطانی، یک مرکز جدید تشخیص و تداوی سرطان به تاریخ 29 جنوری در کابل افتتاح شد. به گفته مقامات طالبان، این مرکز به منظور ارائه خدمات تشخیصی و درمانی، کاهش نیاز بیماران به مراجعه به خارج از کشور و جلوگیری از تحمیل هزینه های سنگین تداوی بر خانواده ها ایجاد شده است.
دکتر شیرمحمد امیرخیل متخصص سرطان راه اندازی این مرکز را گامی مثبت می داند اما تاکید می کند که به تنهایی کافی نیست. وی می گوید در حالی که راه اندازی این مرکز می تواند تا حدودی دسترسی بیماران را به خدمات تشخیصی و درمانی بهبود بخشد، کمبود متخصصان سرطان، داروهای ضروری و پرسنل بهداشتی همچنان چالشی جدی در این بخش است.
این متخصص می افزاید: داشتن تعداد کافی متخصص سرطان، ارائه خدمات شیمی درمانی، جراحی و رادیوتراپی در کنار حضور روانشناسان برای مشاوره و حمایت روانی از بیماران و همچنین افزایش آگاهی عمومی در کاهش پیامدهای بیماری و بهبود وضعیت بیماران نقش بسزایی دارد. وی خاطرنشان می کند: در صورت عدم توجه جدی به این حوزه ها، بسیاری از بیماران مجبور می شوند برای درمان به خارج از کشور سفر کنند که این امر هزینه های گزاف و فشار روانی شدیدی را بر خانواده ها تحمیل می کند.
احمد سیار (نام مستعار)، باشنده شهر کابل می گوید که امسال پدرش را بر اثر سرطان از دست داده است. وی می افزاید: پدرم به سرطان مری بدخیم تشخیص داده شد و متأسفانه به دلیل تشخیص دیرهنگام جان خود را از دست داد و زمانی که بیماری او پیشرفت کرد، مجبور شدیم برای تشخیص و درمان به ایران سفر کنیم، سفری که هزینه های درمانی بسیار بالایی را به همراه داشت و فشار زیادی را بر خانواده ما تحمیل کرد. رنج و هزینه های بالای پزشکی، و مردم را نسبت به اهمیت اطلاعات و افزایش آگاهی در مورد سرطان بیشتر آگاه کند.»
داکتر کوکبه نواب، متخصص طب داخلی در یکی از شفاخانه های کابل می گوید که سرطان یکی از مهلک ترین بیماری های عصر مدرن است که سالانه جان هزاران نفر را در سراسر جهان می گیرد. وی می افزاید: “در افغانستان متأسفانه موارد سرطان در سال های اخیر افزایش یافته است و گروه های سنی مختلف به ویژه سالمندان و افراد با سیستم ایمنی ضعیف در معرض خطر بیشتری قرار دارند. نبود امکانات تشخیصی و درمانی کافی باعث می شود بسیاری از بیماران فرصت درمان به موقع را از دست بدهند. افزایش آگاهی عمومی، تشویق ویزیت های اولیه پزشکی و آموزش بیماران در زمینه علائم سرطان می تواند نقش مهمی را ایفا کند. این بیماری نه تنها جان بیماران را تهدید می کند، بلکه فشار روانی و اقتصادی قابل توجهی بر خانواده ها وارد می کند.
این در حالی است که طالبان با افتتاح اولین مرکز تشخیص و درمان سرطان در کشور هدف از ایجاد این مرکز را تشخیص به موقع بیماری، تامین امکانات درمانی لازم برای بیماران و کاهش نیاز به درمان در خارج از کشور اعلام کرده اند.
در حال حاضر به دلیل بسته شدن مسیرهای عبوری به پاکستان، هزاران بیمار سرطانی که برای تشخیص و درمان در زمان های تعیین شده باید به بیمارستان شوکت خانم مراجعه کنند، قادر به سفر نیستند و دچار ناراحتی های روحی شدیدی هستند. این بیماران خواستار بازگشایی گذرگاه تورخم برای بیماران سرطانی هستند.
نسخه فارسی این گزارش را می توانید در اینجا بخوانید:
قاتل خاموش در افغانستان؛ افزایش سرطانی و چالش دسترسی به درمان
