پنجمین دور «مجموعه کمبریج افغانستان» با حضور ده‌ها تن از شخصیت‌های سیاسی، دانشگاهیان، فعالان مدنی و نمایندگان جنبش‌های زنان از داخل و خارج افغانستان، روز جمعه ۴ سنبله در شهر کمبریج بریتانیا برگزار شد.
در این نشست بر روی شناسایی زمینه های توافق و اختلاف میان گروه های مختلف مخالف طالبان و بررسی زمینه های همکاری در مورد آینده سیاسی افغانستان تمرکز شد.
زلمی نشاط، رئیس سازمان موزاییک و برگزارکننده این نشست، به افغانستان اینترنشنال گفت که در چهار دور قبلی نشست های کمبریج، نقشه راه ها و پیشنهادات ارائه شده از سوی گروه های مختلف برای آینده افغانستان بررسی شده و در مجموع 21 نقشه راه مورد بحث قرار گرفته است.
به گزارش نشاط، این بررسی نشان داد که علیرغم اختلافات سیاسی و ایدئولوژیک، همپوشانی قابل توجهی بین دیدگاه‌های گروه‌های مختلف وجود دارد و تنها حدود 10 درصد از موضوعات، حوزه‌های اختلاف جدی باقی مانده است.
او گفت که پنجمین نشست کمبریج عمدتاً بر این اختلافات متمرکز بود و شرکت کنندگان در پنج پانل جداگانه دیدگاه های متفاوت را در مورد سؤالات اساسی در مورد آینده افغانستان بررسی کردند.
پنج حوزه اصلی اختلاف نظر
نیشات گفت که یکی از اولین موضوعاتی که مورد بحث قرار گرفت مشکلات ساختاری و عدالت ساختاری در افغانستان بود و به ریشه های تاریخی نابرابری، توزیع قدرت و چگونگی ایجاد یک نظام سیاسی عادلانه در آینده اشاره کرد.
مسیر تغییر سیاسی یکی دیگر از زمینه های اختلاف نظر بود. برخی گروه ها بر این باورند که در شرایط کنونی، تغییر سیاسی بدون مقاومت مسلحانه در برابر طالبان غیرممکن است.
با این حال، برخی دیگر همچنان از گفتگو، فشار سیاسی و رویکردهای غیر خشونت آمیز به عنوان مسیری به سوی تغییر حمایت می کنند.
نقش جامعه جهانی در آینده افغانستان یکی دیگر از موضوعات مهم بحث بود.
به گفته نشاط، برخی از شرکت کنندگان بر این باورند که جامعه جهانی باید نقشی مشابه نقش سال 2001 در شکل دادن به تحولات در افغانستان ایفا کند.
برخی دیگر استدلال می کنند که افغانستان و جهان از آن زمان تغییر کرده است و خود افغان ها باید نقش اصلی را در تعیین سرنوشت خود و شکل دادن به آینده سیاسی کشور ایفا کنند.
ساختار نظام سیاسی آینده افغانستان نیز محل اختلاف بود. برخی از شرکت کنندگان از یک سیستم فدرال حمایت کردند، برخی دیگر خواستار یک ساختار غیرمتمرکز بودند، در حالی که گروهی دیگر از حفظ شکل متمرکز دولت حمایت کردند.
موضوعات مربوط به ارز، هویت و نمادهای ملی نیز به عنوان زمینه های اختلاف میان گروه های سیاسی و مدنی شناسایی شد.
نیشات تاکید کرد که هدف از نشست کمبریج دستیابی به توافق فوری در مورد همه این موضوعات نیست، بلکه ایجاد فضایی است که بتوان اختلافات را شناسایی، بحث کرد و محدود کرد و در عین حال زمینه هایی را یافت که گروه های مختلف بتوانند در آن همکاری کنند.
NRF: تفاوت ها به معنای عدم وحدت نیست
علی میثم نظری، رئیس روابط خارجی جبهه مقاومت ملی افغانستان در این نشست گفت که اتحاد مخالفان طالبان باید طیف وسیعی از نیروهای سیاسی و اجتماعی را در بر گیرد.
او گفت که چنین اتحادی می تواند شامل گروه های مقاومت مسلحانه مانند جبهه مقاومت ملی و جبهه آزادی افغانستان، زنان درگیر در مقاومت مدنی، جنبش های سیاسی، سازمان های جامعه مدنی و نیروهای دموکراتیک باشد.
نظری تاکید کرد که تشکیل یک اتحاد گسترده نباید به توافق کامل همه گروه ها بر سر جزئیات قانون اساسی یا سیستم حکومتی آینده بستگی داشته باشد.
او گفت که مخالفان طالبان در بسیاری از مسائل اساسی نقاط مشترک قابل توجهی دارند و می توانند بر روی اصول اساسی، مکانیسم انتقالی و ایجاد یک افغانستان دموکراتیک که در آن همه شهروندان از حقوق برابر برخوردار باشند، همکاری کنند.
رئیس روابط خارجی NRF گفت که اختلاف نظرها نشان دهنده تنوع قومی، مذهبی، سیاسی و اجتماعی افغانستان است و نباید به عنوان نشانه شکست یا عدم اتحاد تلقی شود.
وی افزود که در یک جامعه دموکراتیک، وحدت لزوما به معنای دیدگاه های یکسان نیست، بلکه باید بر اساس وحدت در تنوع باشد.
جبهه آزادی: تصمیم نهایی باید با مردم باشد
داود ناجی، رئیس دفتر سیاسی جبهه آزادی افغانستان گفت که مقاومت مسلحانه علیه طالبان از نشست قبلی کمبریج در ماه سپتامبر گسترش یافته است و گروه های ضد طالبان از جمله جبهه آزادی افغانستان عملیات خود را در مناطق مختلف افغانستان افزایش داده اند.
وی گفت که جبهه آزادی افغانستان آماده همکاری با احزاب سیاسی، نهادهای جامعه مدنی و گروه هایی است که به اصول حقوق بشر، آزادی و دموکراسی معتقدند.
ناجی تاکید کرد که گروه‌های سیاسی حق دارند مدل‌ها و دیدگاه‌های متفاوتی را در مورد سیستم حکومتی آینده افغانستان مطرح کنند، اما در نهایت باید تصمیم و اراده مردم افغانستان را بپذیرند.
وی گفت که نشست کمبریج می تواند پایه ای برای ایجاد یک اتحاد گسترده تر و مؤثرتر در میان مخالفان طالبان فراهم کند و افزود که جبهه آزادی آماده است تا در تقویت آنچه که او چارچوب اجماع مدنی نامید، همکاری کند.
رئیس سیاسی جبهه آزادی افغانستان همچنین گفت که بحث های بین المللی در مورد حل و فصل سیاسی بحران افغانستان و روند دوحه تا حد زیادی از فهرست اولویت های جامعه جهانی خارج شده است.
وی تاکید کرد که نباید طالبان را به عنوان حکومت قانونی افغانستان به رسمیت شناخت و از جامعه جهانی خواست تا در رویکرد خود در قبال این گروه تجدید نظر کند.
فوزیه کوفی: زنان باید در رهبری سیاسی آینده نقش داشته باشند
فوزیه کوفی، فعال برجسته حقوق زنان و نماینده سابق پارلمان افغانستان، گفت که اتحاد میان مخالفان طالبان لزوما به معنای ادغام همه گروه ها در یک ساختار یا پلاتفرم سیاسی واحد نیست.
او گفت که همکاری میان نیروهای مختلف می‌تواند حول اولویت‌ها و اهداف مشترک ایجاد شود، بدون اینکه از آنها خواسته شود هویت فردی یا دیدگاه‌های سیاسی خود را کنار بگذارند.
کوفی گفت که ابتکار “زنان برای افغانستان” بستری را برای همکاری میان بیش از 35 سازمان و شخصیت های برجسته ایجاد کرده است تا اولویت ها برای آینده افغانستان بحث شود و نقش زنان در رهبری سیاسی کشور در مرکز این تلاش ها قرار گیرد.
او این دیدگاه را که طالبان تنها گزینه موجود برای افغانستان است رد کرد و گفت که جایگزین واقعی طالبان مردم افغانستان هستند که باید از طریق قانون اساسی، حاکمیت قانون و مکانیسم‌های دموکراتیک نماینده شوند.
کوفی با تاکید بر اینکه دموکراسی را نباید صرفاً به برگزاری انتخابات تقلیل داد، گفت: مردم باید در هر مرحله از تعیین آینده خود و شکل دادن به نظام سیاسی کشور نقش واقعی داشته باشند.
او گفت که دموکراسی در افغانستان شکست نخورده است، بلکه جامعه سیاسی افغانستان و جامعه جهانی در حمایت از دموکراسی شکست خورده اند.
کوفی همچنین بر ضرورت همکاری نیروهای سیاسی و مدنی در خارج از افغانستان در کنار نیروهای داخل کشور که می توانند با خیال راحت در آن شرکت کنند، تاکید کرد.
او گفت که برنامه ریزی برای انتقال و تغییر سیاسی افغانستان باید طیف وسیعی از نیروهای اجتماعی و سیاسی را در بر گیرد.
پنجمین نشست سری کمبریج افغانستان در حالی برگزار شد که تلاش‌ها برای ایجاد هماهنگی بیشتر میان گروه‌های مختلف مخالف طالبان همچنان با اختلاف نظر بر سر روش تغییر سیاسی، ساختار نظام سیاسی آینده و نقش بازیگران داخلی و بین‌المللی مواجه هستند.
با این حال، سازمان دهندگان و چندین شرکت کننده گفتند که آشکارا شناسایی اختلاف نظرها در عین تمرکز بر اولویت های مشترک می تواند راه را برای همکاری گسترده تر و اجماع در مورد آینده افغانستان هموار کند.
