افغانستان تحت حاکمیت طالبان: پنج سال حکومت، انزوای جهانی و دیپلماسی منطقه ای

طالبان مسلح سوار بر خودروی زرهی در جشن پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت در کابل، افغانستان، در 15 اوت. (AP)

دهلی نو: پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، افغانستان دیگر با فروپاشی چشمگیر نظم مورد حمایت ایالات متحده در اوت 2021 تعریف نمی شود.

اکنون با دوام سفارش جدیدی که جایگزین آن شده است، تعریف شده است.

طالبان کنترل خود را تثبیت کرده اند، اما افغانستان همچنان از نظر اقتصادی شکننده، به شدت وابسته به حمایت های بشردوستانه و از نظر دیپلماتیک منزوی است، در حالی که محدودیت های گسترده بر زنان و دختران شکاف بین کابل و بسیاری از جامعه جهانی را عمیق تر کرده است.

روز شنبه، دولت طالبان با انکار مشکلاتی که افغانستان با آن مواجه است، جشن پنج سالگی را با پرچم‌های فراوان و کاروان‌های خودروهای نظامی جشن گرفت.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، افغان‌ها سوار بر ریکشا و موتورسیکلت‌های مزین به پرچم‌ها در اطراف کابل رانندگی کردند و در اطراف میدانی در کنار سفارت سابق آمریکا تجمع کردند.

آسوشیتدپرس گزارش داد که حاکمان طالبان و سایر مقامات روز شنبه در سالن سنتی لویه جرگه افغانستان گرد هم آمدند تا پنجمین سالگرد بازگشت خود به قدرت را جشن بگیرند و مدعی شدند که ثبات را پس از دهه‌ها آشوب به ارمغان آورده‌اند.

با این حال، نظام سیاسی پس از 2021 یک جمهوری فراگیر با انتخابات رقابتی نیست.

چهار دختر جوان با لباس های مشابه پرچم های طالبان را در آستانه پنجمین سالگرد خروج ایالات متحده و آغاز حکومت طالبان در کابل، افغانستان، جمعه، 14 اوت 2026، در دست دارند. (AP)

طالبان یک امارت اسلامی را بر اساس تفسیر خود از قوانین اسلامی ساخته اند و اقتدار را در رهبری مذهبی و سیاسی جنبش متمرکز کرده اند.

اولویت های رژیم با اولویت های جمهوری افغانستان که مورد حمایت بین المللی است تفاوت اساسی دارد. هیچ روند انتخابات ملی معنی‌داری وجود ندارد، مخالفان سیاسی به شدت محدود شده‌اند و جامعه مدنی مستقل تحت فشار شدید قرار گرفته است.

طالبان استدلال می‌کنند که پس از دهه‌ها جنگ، امنیت را به ارمغان آورده‌اند و افغانستان اکنون دارای حاکمیت و عاری از اشغال نظامی خارجی است.

وارونه شدن حقوق زنان

اما مشخص ترین ویژگی حکومت طالبان، محدودیت سیستماتیک زنان و دختران بوده است.

دختران از تحصیلات متوسطه فراتر از سن دبستان منع شده اند و زنان از دانشگاه ها و بخش بزرگی از بازار کار کنار گذاشته شده اند.

همچنین محدودیت هایی برای حرکت زنان، دسترسی به فضاهای عمومی، پوشش و مشارکت در زندگی عمومی اعمال شده است.

یک ارزیابی اخیر زنان سازمان ملل نشان داد که نیمی از زنان افغان که مورد بررسی قرار گرفتند، اکنون تنها یک یا دو بار در ماه خانه های خود را ترک می کنند، در حالی که تنها حدود 7 درصد آنها شاغل بودند.

این گزارش همچنین حاکی از وخامت گسترده در سلامت روان زنان است.

تلمیز احمد، سفیر سابق هند در امارات متحده عربی، عربستان سعودی و عمان، گفت که طالبان در مورد درک اسلام، ذهنیت قرون وسطایی دارند.

احمد به ETV Bharat گفت: «این یک طرز فکر بسیار ابتدایی است.

به گفته رابیندر ساچدف، کارشناس امور استراتژیک و رئیس اتاق فکر Imagindia مستقر در دهلی نو، برخی از داده ها و گزارش هایی که منتشر می شود در واقع برای برخی از جنبه های افغانستان، به ویژه حقوق زنان، کاملاً تیره و تار هستند.

ساچدف به ای تی وی بهارات گفت: «بنابراین، با توجه به این پارامترها، من فکر می کنم کارت امتیازی رژیم طالبان شاید چندان دلگرم کننده نباشد.

در همین حال، تصویر اقتصادی پیچیده تر از روایت خوش بینانه طالبان یا توصیف افغانستان به عنوان یک اقتصاد در حال فروپاشی کامل است.

یک زن و کودک در کنار جاده نشسته اند و طالبان مسلح در طول جشن های پنجمین سالگرد خروج ایالات متحده از افغانستان و بازگشت طالبان به قدرت در کابل، افغانستان، شنبه، 15 اوت 2026 از کنار آنها عبور می کنند. (AP)

اقتصاد از انقباض شدید بلافاصله پس از تسلط طالبان بهبود یافته است.

بانک جهانی رشد تولید ناخالص داخلی واقعی را حدود 4.8 درصد تخمین می زند، اگرچه پیش بینی می کند رشد در سال 2026 به حدود 4 درصد کاهش یابد.

اما رشد تولید ناخالص داخلی اگر بدون رشد جمعیت و استانداردهای زندگی در نظر گرفته شود گمراه کننده است.

بازگشت تقریباً 3.7 میلیون افغان به افزایش حدود 11 درصدی جمعیت و پیشی گرفتن از توسعه اقتصادی کمک کرده است که منجر به کاهش 5.6 درصدی تولید ناخالص داخلی سرانه شده است. تورم نیز شتاب گرفته است، در حالی که سرمایه گذاری ضعیف، کاهش کمک ها و محدودیت های ساختاری همچنان بر اقتصاد تاثیر می گذارد.

معمای دیپلماتیک افغانستان

موقعیت بین‌المللی افغانستان در سال 2026 را می‌توان به بهترین نحو توصیف کرد که بدون مشروعیت کامل، درگیر شده است.

کشورهایی که از به رسمیت شناختن دولت طالبان خودداری کردند، با این وجود، به دلیل نگرانی در مورد تروریسم، مهاجرت، تجارت، ثبات منطقه ای و دسترسی بشردوستانه، تعامل عملی با آن را گسترش دادند.

هند نمونه مهمی از این تغییر است. دهلی نو که در ابتدا فاصله محتاطانه ای با طالبان داشت، به طور پیوسته به سمت تعامل عملگرایانه بدون به رسمیت شناختن رسمی رژیم حرکت کرده است.

طالبان به رسمیت شناخته شده دیپلماتیک گسترده ای به دست نیاورده اند. روسیه و چین تنها کشورهایی هستند که به طور رسمی حکومت طالبان را به رسمیت شناخته اند، در حالی که بسیاری از کشورهای دیگر بدون به رسمیت شناختن کامل، روابط کاری خود را با کابل حفظ می کنند.

با این حال، به گفته احمد، اینطور نیست که رژیم طالبان به دنبال به رسمیت شناختن بین المللی باشد.

او گفت: برعکس است. “جامعه بین المللی به دلیل موقعیت حساس ژئوپلیتیکی به افغانستان نزدیک می شود. این کشور علاوه بر ایران و پاکستان با سه کشور آسیای مرکزی هم مرز است.”

احمد گفت که کلمه رایج کنونی «معدن حیاتی» است و افغانستان از این منابع غنی است.

این تمایز مهم است. به رسمیت شناختن یک تصمیم سیاسی است. مشارکت یک ضرورت عملی است.

کشورها به دلیل مسائلی مانند تروریسم و ​​شبکه های ستیزه جو، جریان پناهجویان و مهاجران، قاچاق مواد مخدر، تجارت و ترانزیت، امنیت مرزی، کمک های بشردوستانه، معادن و منابع طبیعی و ارتباط منطقه ای، به طور فزاینده ای نیاز دارند با هر کسی که افغانستان را کنترل می کند، برخورد کنند.

توسعه هند در حال توسعه افغانستان

موضع هند در قبال افغانستان تحت حاکمیت طالبان از سال 2021 به طور قابل توجهی تغییر کرده است.

دهلی نو در ابتدا سیاست محتاطانه ای را بر محور کمک های بشردوستانه و حفظ ارتباط با مردم افغانستان بدون به رسمیت شناختن رژیم طالبان اتخاذ کرد.

این رویکرد منعکس کننده رابطه دیرینه هند با جمهوری افغانستان قبل از سال 2021 و نگرانی های آن در مورد تروریسم، شبکه های شبه نظامی مستقر در پاکستان و ایدئولوژی سیاسی طالبان بود.

اما هند هرگز افغانستان را رها نکرد.

دهلی نو به کمک های بشردوستانه از جمله گندم و دارو ادامه داد. وزارت امور خارجه تحویل ده ها هزار تن گندم و مقادیر زیادی دارو را پس از اوت 2021 ثبت کرد.

در اکتبر سال گذشته، زمانی که وزیر امور خارجه متقی برای گفتگو با وزیر امور خارجه اس جایشانکار از دهلی نو بازدید کرد، هند وضعیت ماموریت فنی خود در کابل را به سفارت بازگرداند. هند همچنین به طالبان اجازه داد تا کاردار خود را در سفارت خود در دهلی نو ارسال کنند.

در واقع، بر اساس گزارش رسانه ها، طالبان قرار است برای اولین بار در 17 اوت مراسم “روز پیروزی” را در سفارت دهلی نو برگزار کنند.

راندیر جیسوال، سخنگوی وزارت امور خارجه، روز جمعه در یک نشست خبری در اینجا گفت که در چند ماه گذشته و بیش از یک سال اخیر، هند تعاملات متعددی با افغانستان داشته است و این امر منجر به “تقویت مشارکت در چندین زمینه از جمله همکاری های توسعه، تجارت، و اتصال” شده است.

احمد، با این حال، گفت که این طالبان است که از هند برای کمک های بشردوستانه و کمک های انکشافی به رسمیت شناخته می شود.

او گفت: «هند آزادانه پول‌ها را آزاد نمی‌کند، زیرا دهلی نو مطمئن نیست که این پول‌ها به جایی می‌روند که هدف قرار گرفته‌اند. شاید در آینده چند پروژه جدید به وجود بیاید.»

پنج سال پس از سقوط چشمگیر کابل، افغانستان همچنان به شدت درگیر است.

اما این دیگر صرفاً داستان طولانی ترین جنگ آمریکا یا بازگشت طالبان نیست. این به آزمونی تبدیل شده است که آیا منطقه‌ای که به طور فزاینده‌ای توسط قدرت‌های خود رهبری می‌شود، می‌تواند افغانستان را مدیریت کند که مستقل، از نظر استراتژیک مهم، از نظر اقتصادی شکننده است و توسط رژیمی اداره می‌شود که بیشتر جهان هنوز به طور کامل از پذیرش آن سرباز می‌زند.

همچنین بخوانید

سازمان ملل می گوید که با کاهش توزیع مواد غذایی، مرگ و میر کودکان در افغانستان رو به افزایش است.